Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
4
nhiều tài liệu giáo dục, các tài liệu này về sau được tập hợp trong những cuốn
sách viết về giáo dục trẻ em rất thành công của ông.
Hirakv là một tác giả lớn của Nhật Bản. Các sách của ông luôn biểu hiện
một thứ ngôn ngữ trong sáng, giản dị, được nhiều độc giả yêu mến. Các cuốn
sách giáo dục học của ông bao quát từ giai đoạn thai nhi cho đến giáo dục tiểu
học, từ giáo dục tâm lý đến các hành động giáo dục cụ thể, xứng đáng được coi là
"bách khoa thư về giáo dục trẻ em".
Trong các sách của ông, đáng chú ý nhất và cũng được bản thân Hirakv
nhấn mạnh là vấn đề giáo dục thai nhi. Ông khẳng định thai nhi và cơ thể người
mẹ luôn có sự liên hệ mật thiết. Thói quen sinh hoạt, ăn uống, tình trạng sức
khoẻ, tâm lý của người mẹ có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển mọi mặt của
thai nhi. Mọi động thái của thai nhi đều là những tín hiệu thai nhi liên hệ với mẹ
và các bà mẹ trong thời kỳ mang thai đều không thể không nhận biết điều này.
Giáo sư Hirakv cho rằng "di truyền" có ảnh hưởng rất lớn nhưng không
quyết định tất cả. Môi trường giáo dục cùng những ảnh hưởng của giáo dục đến
trẻ em còn có ý nghĩa lớn hơn. Được thừa hưởng những phẩm chất tuyệt vời do di
truyền nhưng vẫn rất cần đến các biện pháp giáo dục kịp thời và hiệu quả, chỉ với
điều kiện này, trẻ em mới đạt được sự phát triển lành mạnh và toàn diện.
Người mẹ chính là "người thầy giáo dạy vỡ lòng" và "người hướng đạo" cho
con trẻ. Người mẹ không chỉ cần hoàn thành trách nhiệm "sinh thành" mà công
việc "dạy dỗ" cũng thuộc về người mẹ trước tiên.
Điểm nổi bật của phương pháp giáo dục Hirakv chính là thực tiễn và quần
chúng. Đây cũng là lý do khiến cho nhiều ông bố bà mẹ và những người làm
công tác giáo dục rất hưởng ứng và ủng hộ phương pháp giáo dục của Hirakv.
Thậm chí, người ta còn có thể thấy phương pháp giáo dục của ông đã có sức lan
toả đối với cả một thế hệ cha mẹ ở Nhật Bản.
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
5
2. KHÔNG ÁP DỤNG NHỮNG YÊU CẦU, TIÊU CHÍ CỦA NGƯỜI LỚN
Nếu đến thăm quan các trường mẫu giáo ở Mỹ hoặc Châu Âu, chúng ta
thường bắt gặp trẻ em tham gia một loại hoạt động vẽ tranh. Tham gia hoạt động
này, các em được mặc những bộ quần ảo "bảo hộ" tay cầm bút vẽ, chân đứng trên
những tấm vải lớn chải trên nền nhà đặt làm giấy vẽ. Điều đặc biệt là các em có
thể vung vẩy màu vẽ mà không sợ quần áo dính bẩn (vì đã khoáng trên người bộ
quần áo "bảo hộ"!). Ban đầu, Hirakv không hiểu được ý nghĩa của hoạt động này.
Về sau, người ta đã giải thích với ông rằng đây là phương pháp "thư giãn" đối với
trẻ nhỏ.
Về hoạt động vẽ tranh, đối với học sinh năm cuối cấp tiểu học, vẽ được một
bức tranh không phải là yêu cầu quá phức tạp, nhưng điều quan trọng hơn là làm
cách nào để bọn trẻ luôn say mê và thích thú với vẽ tranh.
Khi ngắm tranh của trẻ em, chúng ta thường dùng những tiêu chí của người
lớn để đánh giá, bình phẩm. Đây là một sai lầm lớn! Khi trẻ nhỏ vẽ tranh, trẻ dồn
tâm sức và hứng thú của mình để kết hợp nhuần nhuyễn trí não và bàn tay điều
khiển bút vẽ, bức tranh vẽ ra tuy không nhiều kỹ xảo như người lớn nhưng lại
tràn đầy sức sống, tinh lực của con trẻ. Một bức tranh như thế xứng đáng là một
bức tranh hoàn hảo.
Một hiện tượng khác như sau: các bà mẹ thường cố gắng đốc thúc con cái
học hành, chẳng hạn theo kiểu: "Đã năm cuối cấp tiểu học, mỗi ngày con phải
học thêm một tiếng, nếu không thì tiến bộ sao được?" hoặc có lúc đem một đứa
trẻ khác học giỏi hơn để so sánh với con cái mình . Nguyên nhân của những hiện
tượng này là vì bố mẹ thường đặt sẵn trong suy nghĩ bản thân "mô hình lý tưởng
về một đứa con ngoan", sau đó mang những suy nghĩ chủ quan này để yêu cầu,
đòi hỏi con cái mình thực hiện bằng được.
Thế nhung, mỗi đứa trẻ là một "thế giới đầy sống động và cá tính", chúng
không thể luôn luôn thực hiện theo các ý nguyện của cha mẹ. Hơn nữa, cũng có
trường hợp trẻ im lặng nghe theo những sắp đặt của cha mẹ, nhưng sự thực hiện
thụ động này liệu có mang lại hiệu quả đích thức ở mỗi đứa trẻ hay không? Một
khi không đạt được hiệu quả thực chất thì điểm đích của giáo dục sẽ không đạt
được.
Tình hình còn nghiêm trọng hơn khi một số đứa trẻ lẳng lặng đóng cửa
phòng của mình, thay vì ngồi học bài, chúng lén lút đọc những trang truyện tranh
mình yêu thích.
Tất cả những hiện tượng trên, muốn thay đổi, chúng ta phải có một số liệu
pháp điều chỉnh mang tính chất tâm lý. Trước hết, bố mẹ hãy vứt bỏ những đòi
hỏi hay mức yêu cầu quá cao đối với con cái mình. Hãy nhìn thực tiễn năng lực,
cá tính của con cái để đưa ra các mục tiêu phù hợp và khả thi. Nếu như yêu cầu
trẻ có một tiếng đồng hồ tập trung bài học nhưng thực sự trẻ không thực hiện
được, bạn hãy yêu cầu trẻ dành 10 đến 15 phút tập trung thay vì một tiếng đồng
hồ ngồi bên bàn học nhưng chẳng bài vở nào được giải quyết chu đáo. Việc này
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
6
rất thực tiễn ngay cả đối với người lớn. Nhận một công việc đòi hỏi quá sức,
chúng ta thường dễ sa vào tình trạng nhụt chí, ngại làm, cho dù miễn cưỡng làm
thì chưa chắc đã đạt được kết quả. Nếu như mục tiêu hợp lý, năng lực phù hợp thì
chúng ta chắc chắn sẽ cố gắng hoàn thành và sẽ hoàn thành xuất sắc công việc.
Tâm lý dễ chán nản của đứa trẻ cũng gần như vậy. Ban đầu, người lớn yêu cầu trẻ
tập trung học bài trong 10 hoặc 15 phút. Khi trẻ thực hiện tốt, chúng ta hãy biểu
dương tinh thần phấn đấu của trẻ. Rèn luyện với tinh thần như vậy, mục tiêu thời
gian tập trung được dần dần kéo dài hơn (đến 30 phút, 60 phút), chắc chắn hiệu
quả giáo dục sẽ thành công mà trẻ thành tâm tự nguyện đối với công việc mà mục
tiêu cần thực hiện.
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
7
3. ỨNG XỬ VỚI TRẺ NHƯ ĐỐI VỚI MỘT CÁ NHÂN ĐỘC LẬP
Một học giả Mỹ trong tiến trình điều tra nghiên cứu về mối quan hệ mẹ -
con đã phát hiện ra rằng: sự khác biệt lớn nhất về quan hệ mẹ - con giữa các bà
mẹ ở Mỹ và ở Nhật Bản là các bà mẹ Nhật Bản rất ít trò chuyện với con cái, trong
khi các bà mẹ Mỹ thường xuyên thực hiện việc này.
Kết quả phân tích của học giả này cũng cho biết, các bà mẹ Nhật Bản
thường coi con cái là một phần của bản thân mình, thậm chí giống như là một
phần của cơ thể mình, và đó là lý do khiến họ cảm thấy không cần dùng nhiều lời
nói để diễn tả tình cảm hoặc tâm tình, trò chuyện với con cái. Các bà mẹ Nhật
Bản có xu hướng biểu hiện tình cảm với con cái bằng sự vỗ về, ôm ấp, bế ẵm.
Tình cảm mẹ còn được hình thành như một thứ "tâm truyền" và cách giáo dục
con trẻ cũng thực hiện theo con đường này.
Hoàn toàn trái ngược với Nhật Bản, các bà mẹ ở Mỹ luôn cư xử với con cái
như những người đã trưởng thành. Họ thường nói chuyện, thương lượng, bàn bạc
với con cái, tất nhiên cũng có lúc đi đến cực đoan ở điểm con trẻ không phải luôn
hiểu được mọi câu chuyện.
Một bên, các bà mẹ thừa nhận con cái là một phần máu thịt cơ thể của bản
thân; một bên, các bà mẹ nhìn nhận con cái là những thành viên độc lập - trong
hai cách ứng xử này, phía nào đem lại cho con cái tâm lý tự tin, tự chủ trong cuộc
sống? Điều này đã rõ ràng. Tuy nhiên, từ một góc độ nào đó, thói quen ứng xử
của các bà mẹ Nhật Bản không phải hoàn toàn vô nghĩa.
Ở nước Mỹ, khi phát hiện một học sinh đem chất ma tuý theo người, người
ta lập tức báo cho cảnh sát và buộc học sinh phải chịu trách nhiệm như một cá
nhân độc lập. Nếu việc này xảy ra ở Nhật Bản, thông thường nhà trường sẽ báo
với gia đình học sinh trước khi đưa sự việc đến đồn cảnh sát. Trong những trường
hợp như vậy, trách nhiệm sẽ thuộc cả về gia đình của học sinh đã phạm tội.
Dù sao, cách giáo dục của Mỹ và nhiều nước châu Âu rất đáng kể chúng ta
học tập - đó là hãy nhìn nhận bọn trẻ như những cá thể độc lập. Nếu như biết rằng
trong các gia đình người Nga, điều đầu tiên bố mẹ cần ghi nhớ là nói "không" với
con cái, chúng ta sẽ nhận ra bố mẹ Nhật Bản vẫn còn quá nuông chiều con cái của
mình. Câu đầu tiên của các bà mẹ Nhật Bản với con cái vẫn thường là "mẹ của
con dây .!".
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
8
4. BIẾN HỌC TẬP THÀNH VUI CHƠI
Người Nhật Bản hình như rất không thích chuyện "vui chơi". Trong tiếng
Nhật, từ chỉ "người vui chơi" cũng có nghĩa là bị người khác ghét bỏ, còn "vui
chơi" trở thành từ trái nghĩa với "làm việc" hoặc "thành thật". Đối với Nhật Bản,
"vui chơi" bị coi là một sự không mấy tốt đẹp.
Trên thực tế, "vui chơi" cũng có một phương diện tiêu cực, đó là chỉ những
việc tiêu phí thời gian vô ích vào những chuyện không đâu, nhàn nhã hưởng lạc,
xa hoa phù phiếm. Thế nhưng, Giáo sư Hirakv đã phát hiện ra một đặc điểm vô
cùng lý thú về "vui chơi" - đó là chỉ trong vui chơi và chỉ con người mới có khả
năng tìm được niềm vui cũng như hứng tú từ vui chơi. Khi vui chơi, con người ta
không bị câu thúc bởi các lễ nghi hoặc chịu tác động bởi những thói quen tập
quán, vì thế người ta đạt được tinh thần vô cùng tự do. Vui chơi tuy chưa thể gọi
là một hành vi nhiều tính sáng tạo nhưng lại mang tính thể nghiệm lớn. Đôố với
con trẻ, thậm chí có thể nói rằng, chính vui chơi là môi trường đem lại nhiều sự
học hành hơn cả. Người lớn vẫn tin chắc rằng hoàn toàn hợp lý khi phân biệt rõ
ràng giữa "vui chơi" và "học hành", thế nhưng, điều này hoàn toàn ngược lại đối
với con trẻ.
Ở nước Mỹ, có một chương trình truyền hình dạy chữ cho trẻ em. Phương
pháp của chương trình này khá đặc biệt, đó là lợi dụng nguyên lý của "quảng
cáo". Họ phát hiện thấy rằng, trẻ em rất thích quảng cáo và chịu nhiều tác động
bởi quảng cáo. Trẻ em có thể dễ dàng ghi nhớ những bài hát và từ ngữ có trong
quảng cáo và rất nhanh chóng sử dụng được những từ ngữ này. Với phương châm
độc đáo, chương trình truyền hình này đã rất thành công. Trẻ em không chỉ vui
chơi với trò chơi mà con nhanh chóng tiếp thu việc học hành với tinh thần thoải
mái và đầy hứng thú.
Muốn phát huy trí lực của trẻ, đầu tiên phải làm cho trẻ cảm thấy hứng thú
và yêu thích, trên cơ sở đó mới giúp đỡ trẻ thực hiện công việc hoặc tiếp thu tri
thức một cách thoải mái và vui vẻ. Từ khi quan điểm này xuất hiện trong giáo dục
học, người ta đã bàn bạc và đưa ra nhiều kết luận khác nhau.
Một nhà tâm lý học người Mỹ đã dạy trẻ em học chữ cái và những từ đơn
giản thông qua trò chơi "nhảy lò cò". Ông viết chữ cái trên mặt đất, dạy các em
vừa nhảy lò cò vừa đọc các chữ cái và các từ đơn giản trong tiếng Anh. Cách làm
của ông đã thu được thành công. Vận dụng phương pháp này, Giáo sư Hirakv
thực hiện dạy tiếng Anh cho trẻ nhỏ thông qua trò chơi "diễn kịch". Ông cho thiế
kế một số đạo cụ, dạy các em nhỏ thay phiên đóng vai các nhân vật, các em nhỏ
được hướng dẫn làm nhiều động tác và tư thế khác nhau, tất cả tên của đạo cụ, tên
của các động tác, tư thế cũng như lời thoại của nhân vật đều được sử dụng bằng
tiếng Anh. Thông qua trò chơi này, các em nhỏ đã tiếp thu tiếng Anh một cách dễ
dàng và nhanh chóng hơn.
Trẻ hoạt động trong vui chơi, từ một góc độ khác nữa, điều này cũng cho
thấy trẻ được biểu hiện và phát huy cao độ tính chủ động của mình. Giáo sư
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
9
Hirakv cho rằng khi vui chơi, trẻ sẽ chủ động hoạt động, mà đối với học tập, "chủ
động" là yếu tố vô cùng thiết yếu. Trẻ chỉ thực sự học được kiến thức nào đó khi
có đầ đủ ý thức chủ động này.
Một số nhà tâm lý học chủ trương áp dụng hình thức "thưởng phạt" trong
giáo dục - khi thành công sẽ có thưởng, khi làm hỏng sẽ chịu phạt. Họ khẳng định
"thưởng phạt" là những động cơ thúc đẩy trẻ học tập. Tuy nhiên, thưởng phạt chỉ
mang tính chất của những động cơ ngoại lực. Động cơ nội lực chỉ hình thành khi
trẻ thật sự yêu thích, ham muốn được học tập, chủ động học tập - khi ấy, trẻ đạt
được sự học tập theo đúng ý nghĩa chân chính của công việc này.
Theo Giáo sư Hirakv, phương thuốc hiệu nghiệm nhất chữa bệnh "chán học"
của bọn trẻ là hãy biến học tập thành những trò chơi.
Nhiều bà mẹ thường than thở rằng con cái mình bây giờ chỉ thích máy tính,
chẳng lúc nào thấy bọn trẻ thích học hành. Tuy nhiên, chúng ta hãy dừng lại đây
để suy nghĩ xem vì sao bọn trẻ ham thích máy tính điện tử đến thế? Câu trả lời
duy nhất là "bởi vì máy tính điện tử rất hấp dẫn và thú vị". Như thế, nếu nhìn lại
chuyện "chán học" thì bọn trẻ chán học cũng chỉ vì "học hành không hấp dẫn và
thú vị".
Ngày trước, từng có một hình phạt rất nặng nề, đó là bắt người phạm tôi
phải bê một hòn đá từ chỗ này sang chỗ kia, sau đó lại bê hòn đá trở về chỗ cũ và
cứ tiếp tục bê qua, bê lại như vậy. Mặc dù đây là một công việc đơn giản nhưng
sự nặng nề của hình phạt ở chỗ "công việc rất nhàm chán và đơn điệu". Trên thực
tế, không ít phạm nhân chịu đựng hình phạt này sau mấy năm thì phát điên và tự
sát. Dẫn câu chuyện này ra đây để chúng ta nhìn nhận xác đáng hơn một thực tế,
con người nếu bị ép buộc làm những việc không có hứng thú thì tình cảnh thật tồi
tệ. Những đứa trẻ "chán học" thường cảm thấy việc học như một cực hình, mỗi
khi ngồi vào bàn học như là một lần chịu phạt. Với tâm lý như thế liệu pháp tốt
nhất chỉ có thể là giúp đỡ con trẻ cảm thấy học tập là vui chơi, học tập giống như
một trò chơi mà trẻ yêu thích nhất.
Muốn biến "học hành" thành "vui chơi" tức là phải vứt bỏ những thành kiến
trước đó của trẻ đối với việc học. Điều trở ngại là trong bản chất của học tập cần
nhờ vào nỗ lực để đạt mục tiêu thì vui chơi hoàn toàn ngược lại, thậm chí chỉ như
một công việc vô ích. Thế nhưng, đôố với rèn luyện trí não trẻ em, sự kết hợp
giữa vui chơi và học tập là cần thiết. Chúng ta hãy giúp trẻ "vứt bỏ những vất vả
nặng nhọc của việc học, thay bằng niềm vui và hứng khởi của sự vui chơi".
Giáo sư Hirakv từng tiếp xúc với trường hợp sau: một em bé còn rất nhỏ
nhưng có thể biết được hầu hết các loại xe hơi khác nhau và tất nhiên, những điều
này không phải do bố mẹ em bé ép học. Nguyên nhân là em bé thường được bố
mẹ cho đi chơi xa. Mỗi lần đi xa, ngồi trong ô tô, em bé thường nhấp nhỏm
không yên vì chẳng có việc gì làm. Sau đó, mẹ em bé bày cho em bé cùng chơi
trò "đoán" các nhãn mác xe và màu sắc của các loại xe đi trên đuờng. Chính trò
chơi này đã giúp em bé thuộc làu các nhãn mác xe một cách hoàn toàn tự nhiên.
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
10
Trường hợp này đã mang lại nhiều gợi mở cho Giáo sư Hirakv trong vấn đề
tạo hứng thú học tập cho trẻ em. Để trẻ em hứng thú học tập, chúng ta hãy để các
em học tập thông qua vui chơi.
Chẳng hạn, người lớn đặt ra một câu đố cho trẻ: "Con thử đoán xem ngày
mai đề kiểm tra sẽ làm gì?". Tâm lý của trẻ nhỏ là cố gắng đoán cho bằng được
lời giải đáp của những câu đố. Để đoán được "đề kiểm tra của ngày mai", trẻ tất
nhiên phải lật lại sách vở, học cho được phần này, phần kia. Vì luôn có tâm lý
muốn đoán cho kỳ đúng câu đố, trẻ sẽ cố gắng ôn tập mọi kiến thức cần thiết (nếu
như bỏ không học phần này hoặc phần khác, khả năng "đoán chệch đề kiểm tra"
sẽ rất lớn!). Tâm lý này rất có hiệu quả đối với việc kích thích sự chăm chỉ và
tinh thần trách nhiệm của trẻ với việc học tập, thành công đương nhiên có thể dễ
dàng nhận ra.
Phân tích một cách cụ thể và tỷ mỉ hơn ý nghĩa của việc kết hợp học tập với
vui chơi đối với trẻ nhỏ, Giáo sư Hirakv lập luận: các loại máy móc thông thường
qua thời gian sử dụng sẽ bị bào mòn và ngày càng lạc hậu. Riêng trí não con
người là "một loại máy đặc biệt". Những nghiên cứu sinh lý học và tâm lý học đã
khẳng định bộ máy trí não con người hầu như có khả năng sử dụng vô tận.
Một số nhà nghiên cứu còn chỉ ra rằng với khoảng 14 - 15 tỷ tế bào thần
kinh trong não, mỗi người chúng ta gần như mới chỉ sử dụng được trên 5% trong
một đời người, 95% còn lại nằm trong tình trạng "mê ngủ triền miên". Vì thế, nếu
chúng ta lo rằng khi tiếp thu quá nhiều lượng tri thức, bộ não của trẻ có thể đi tới
quá tải và nổ tung thì sự sợ hãi, lo lắng này có lẽ không cần thiết. Ngược lại, điều
chúng ta nên lo ngại chính là làm thế nào để con trẻ phát huy trí não một cách
hiệu quả nhất, tránh tình trạng để bộ não đi vào hoạt động ngày càng xuống cấp.
Nếu người bệnh liệt giường chừng một tháng thì khả năng cử động chân tay
chắc chắn bị giảm sút rất nhiều. Hoạt động của não bộ cũng theo nguyên lý này.
Khi các tế bào não không được kích hoạt để vận động thì khả năng sa vào trì trệ,
lão hóa là rất lớn. Đương nhiên, không thể áp dụng phương pháp "nhồi nhét kiến
thức" đối với trẻ nhưng chúng ta cần tạo mọi điều kiện để trí não trẻ được hoạt
động, rèn luyện trong tư thế thoải mái, lành mạnh. "Vui chơi" là một hình thức
hiệu quả để thực hiện việc rèn luyện hoạt động não bộ của trẻ. Chỉ cần các em
nhỏ vui chơi, bố mẹ hãy tìm cách "đưa nội dung giáo dục" vào trò chơi, biến
những đồ chơi đơn thuần trở thành những công cụ học tập hữu ích. Như vậy, trẻ
không những được vui chơi mà cũng dễ dàng, nhanh chóng nắm bắt nhiều kiến
thức cần thiết.
Mọi người thường nói trẻ em cần "được học tập tốt và được vui chơi". Quan
điểm của Giáo sư Hirakv có ít nhiều khác biệt. Ông cho rằng đối với con trẻ, nên
đặt "vui chơi" lên trước "học tập", trẻ em cần "được vui chơi và được học tập
tốt"! Bởi vì ngay trong "vui chơi" và thông qua "vui chơi", trẻ em đã học tập, tiếp
thu được rất nhiều tri thức, kiến thức. Với người lớn, "vui chơi" là một hành động
tiêu khiển đơn thuần. Nhưng với trẻ em "vui chơi" và "học tập" có thể nói là hai
công việc trên cùng một con đường.
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
11
Ngoài ra chúng ta không thể không lưu tâm đến một tác dụng khác của "vui
chơi" đối với sự phát triển của trẻ nhỏ. "Vui chơi", bên cạnh khả năng kích thích
sự phát triển trí não còn rất có ích đối với sự phát triển thể lực. Ở nước Anh, khi
kết thúc buổi học kỳ trước nghỉ cuối tuần hoặc một kỳ nghỉ lễ tết, giáo viên luôn
nói với các học sinh của mình rằng: "Buổi học hôm nay kết thúc. Từ ngày mai,
các em được nghỉ và được thoải mái vui chơi. Chúc các em một kỳ nghỉ vui vẻ!".
Các trẻ em của nước Anh thường không phải lo lắng việc học thêm hay ôn tập
một khối lượng bài tập đồ sộ trong các ngày nghỉ - bởi vì, ngày nghỉ là ngày của
nghỉ ngơi, ngày của vui chơi.
Không yêu cầu trẻ học thêm học ôn tập trong các ngày nghỉ, có thể nhiều
phụ huynh e ngại trẻ sẽ nhanh chóng quên mất những kiến thức đã học. Tuy
nhiên, trong nền giáo dục của các nước Âu - Mỹ, người ta có quan điểm khác
hẳn. Họ cho rằng ngày nghỉ là cơ hội thay đổi môi trường hoạt động của đầu óc
con trẻ, là cơ hội để trẻ "tiếp thu tri thức" theo một phương thức khác. Hơn nữa,
những điêề trẻ cần được học không chỉ là những kiến thức sách vở trong nhà
trường. Kỳ nghỉ là dịp tốt để trẻ phát triển các kiến thức của mình. Trí tuệ của trẻ
đạt được sự phát triển toàn diện khi có sự kết hợp giữa sách vở, lý thuyết và thực
tiễn. "Vui chơi" là nơi trẻ thể nghiệm nhiều thực tiến cuộc sống!
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
12
5. DẠY TRẺ PHƯƠNG PHÁP TƯ DUY
Để trẻ thông minh, linh hoạt trí óc, chúng ta phải luôn luôn tạo điều kiện cho
trẻ được tư duy, được tiếp cận với những vấn đề "cận động não". Trí não nếu
không hoạt động sẽ khô cứng như "một cố máy không được dầu bôi trơn".
"Làm thế nào để tạo được các cơ hội tư duy cho con trẻ" là vấn đề mà Giáo
sư Hirakv rất chú tâm nghiên cứu.
Theo Giáo sư Hirakv, bộ não của con người có khả năng rất tuyệt vời, nó
mang bên trong mình "những tổ chức tư duy ở dạng nén". Chẳng hạn, nếu như
hôm nay ta gặp một công việc giống như việc hôm qua ta đã thực hiện rất hoàn
hảo. Khi đó, không cần tới sự "động não", chúng ta sẽ "theo mẫu" của cách làm
ngày hôm qua để thực hiện lại công việc mà vẫn thu được kết quả thành công.
Mô hình hoạt động của não bộ như vậy được coi là "một tổ chức tư duy dạng
nén". Với vô vàn hoạt động của cuộc sống hằng ngày, có thể thấy não bộ đã lưu
giữ rất nhiều "tổ chức tư duy dạng nén" vô cùng hữu ích cho chúng ta. Nếu như
không có các tổ chức tư duy dạng nén, với bất kỳ hoạt động nào (từ việc đánh
răng, ăn cơm hay các hoạt động phức tạp hơn), chúng ta luôn phải tư duy từ điểm
khởi đầu đến điểm kết thúc công việc, tình trạng như vậy chắc chắn sẽ quá tải đối
với sức chịu đựng của não bộ. Nhờ các tổ chức tư duy dạng nén, chúng ta không
mất quá nhiều tinh lực cho các hoạt động mang tính chất "thói quen". Trí lực
được tập trung để xử trí các sự việc mới, các tình huống lạ. Với cơ chế điều hòa
như vậy, chúng ta mới có thể duy trì mọi hoạt động tư duy.
Tuy nhiên, cơ chế hình thành các tổ chức tư duy dạng nén cũng tiềm tàng
một nguy hại, đó là căn bệnh "làm việc theo quán tính". Khía cạnh cực đoan của
kiểu hoạt động trí não theo thói quen - quán tính chính là đẩy tư duy đến chỗ khô
cứng, bị cơ giới hóa và nhiều khả năng đưa tới sự lão hóa của não bộ.
Theo kết quả nghiên cứu tình hình phát triển trí lực của trẻ em từ giai đoạn
đầu đến trưởng thành của một nhà tâm lý học người Mỹ, chúng ta được biết sự
phát triển trí lực của trẻ từ 0 đến 4 tuổi mang tính chất quyết định nhất đối với cả
thời kỳ phát triển trí lực đến năm 18 tuổi. Điều này có nghĩa là chất lượng phát
triển trí lực tăng mạnh trong giai đoạn từ 0 đến 4 tuổi, sau đó duy trì tốc độ phát
triển tăng dần đến đỉnh điểm ở tuổi 18. Nếu không đạt được bước phát triển mạnh
trong thời kỳ từ 0 đến 4 tuổi thì đến năm 18 tuổi, tuy trẻ vẫn đạt được đỉnh điểm
của sự phát triển mạnh mẽ của trí lực trong giai đoạn trẻ từ 0 đến 4 tuổi là hết sức
cần thiết. Biện pháp cơ bản lả tạo mọi điều kiện, bằng mọi phương cách đem đến
cho trẻ những cơ hội tư duy.
Trước hết, bố mẹ cần giúp trẻ nhận thức được ý nghĩa và tầm quan trọng của
việc tư duy, việc "tự động não". Thay vì ép buộc trẻ học chữ, bố mẹ hãy đặt cho
trẻ những mục tiêu cụ thểm chẳng hạn, khi biết chữ, con có thể tự đọc truyện, tự
xem các tên chương trình trên truyền hình . Trẻ chỉ thực hiện công việc khi đã
thực sự nhận thức được mục tiễn của việc cần làm.
Phương pháp giáo dục thực tiễn của Hirakv Typing: http://www.khoaninh.com
Hãy ghé thăm Blog khoaninh.com. Những cảm nhận, suy nghĩ về cuộc sống, kinh doanh
và hơn thế nữa
.
Chúng ta cùng chia sẻ
13
Đối với những công việc đơn giản và quen thuộc người ta sẽ làm theo thói
quen - khi đó phương pháp tư duy mang tính chất quán tính.Nhưng khi gặp một
vấn đề chỉ dựa vào thói quen, lúc đó phương pháp tư duy cũng bị phá vỡ, chúng
ta bắt buộc phải tìm kiếm một phương thức tư duy mới phù hợp và hiệu quả hơn.
Thêm vào đó, khi tiến hành thực hiện các công việc đơn giản và theo thói quen,
vì lượng trí lực bỏ ra . không lớn nên chúng ta sẽ không xác định được tất cả
năng lực tư duy trí lực của bản thân.Ngược lại, đối mặt với một công việc phức
tạp, để xử lý chúng ta buộc phải vận động toàn bộ năng lực tư duy, trí lực vốn có.
Khi đó, chúng ta không những có điều kiện xác định tổng thể "tình hình năng lực
trí lực bản thân" mà còn dễ dàng phát hiện những nhược điểm để có thể kịp thời
bổ trợ.
Để hiểu rõ lý luận này, chúng ta theo dõi ví dụ sau:
Một lớp tiểu học đưa các em nhỏ tới siêu thị để "tập" mua hàng. Yêu cầu đặt
ra là mỗi em chỉ được mang theo 50 yên Nhật. Các em phải tận dụng tối đa khả
năng, dùng số tiền này mua thật nhiều đồ dùng cần thiết. Bình thường, với 50 yên
Nhật, việc mua được một thanh kẹo sô - cô la cũng khó thực hiện. Khi được giao
nhiệm vụ cầm theo 50 yên Nhật để mua hàng trong siêu thị, nhiều em nhỏ tỏ ra
rất lúng túng. Thế nhưng trên thựctế, hầu hết các em nhỏ đều hoàn thành nhiệm
vụ của mình sau mấy tiếng đồng hồ tự xoay sở trong siêu thị.
Ví dụ trên cho thấy những tình huống khó khăn có thể tạo ra động cơ thúc
đẩy sự nhanh nhẹn, linh hoạt của tư duy, suy nghĩ.Vì vậy,Giáo sư Hirakv luôn có
lời khuyên với các bậc cha mẹ, khi con cái gặp khó khăn, đừng vội "giơ tay gúp
đỡ". Đối với con trẻ, những hoàn cảnh khó khăn là cơ hội rèn luyện tư duy tuyệt
vời.
Lời huyên này không có ý nghĩa đặt bố mẹ trở thành những "nhân vật bàng
quan" với mọi hoạt động của con cái. Điều các ông bố bà mẹ cần ghi nhớ nhất là
chỉ giúp đỡ con trẻ khi thực sự cần thiết. Chẳng hạn, trẻ bị ngã khi đang đi, các bà
mẹ ở Mỹ hoặc Châu Âu chỉ lên tiếng động viện, khuyến khịc trẻ đứng dậy, sau đó
im lặng nhìn bọn trẻ tự đứng dậy. Giáo sư Hirakv nhận xét, trong những trường
hợp như thế, bố mẹ sẽ phạm sai lầm nếy lập tức chạy lại và đỡ con mình đứng
dậy!
Về phương pháp phát triển năng lực tư duy trẻ em, Giáo sư Hirakv ủng hộ
những đề xuất của Tiến sĩ Edward - một nhà giáo dục học, một triết gia thế kỷ
XIX. Theo phương pháp của Tiến sĩ Edeward, quá trình dạy trẻ nắm bắt tên gọi
của các đồ vật có thể bao gồm ba giai đoạn.
Chẳng hạn, ban đầu đưa cho trẻ xem mấy loại bút như bút máy, bút bi và bút
chì, chúng ta chỉ vào chiếc bút máy và nói với trẻ: "Đây là bút máy". Bước tiếp
theo, chúng ta đặt trước mặt trẻ cả ba loại bút và đặt câu hỏi: "Đâu là bút máy?"
và để trẻ tự nhặt ra đúng chiếc bút máy. Bước cuối cùng là cầm bút máy lên và
hỏi trẻ: "Đây là cái gì?". Với việc đưa ra các dẫn dắt theo thứ tự "đây là. ", " cái
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét