tiết 128

LINK DOWNLOAD MIỄN PHÍ TÀI LIỆU "tiết 128": http://123doc.vn/document/572931-tiet-128.htm

Bài: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ
Bài: NGHĨA TƯỜNG MINH VÀ
HÀM Ý ( tiết 128)
HÀM Ý ( tiết 128)

A.
A.
Tìm hiểu bài
Tìm hiểu bài
:
:

I.ĐIỀU KIỆN SỬ DỤNG HÀM Ý
I.ĐIỀU KIỆN SỬ DỤNG HÀM Ý
:
:

Hs Đọc đoạn trích ở SGK trang 90.
Hs Đọc đoạn trích ở SGK trang 90.

Nêu hàm ý của những câu:
Nêu hàm ý của những câu:

- “ CON CHỈ ĐƯC ĂN Ở NHÀ BỮA NÀY NỮA THÔI".
- “ CON CHỈ ĐƯC ĂN Ở NHÀ BỮA NÀY NỮA THÔI".

- " CON SẼ ĂN Ở NHÀ CỤ NGHỊ THÔN ĐOÀI"
- " CON SẼ ĂN Ở NHÀ CỤ NGHỊ THÔN ĐOÀI"

Hàm ý: C1:Sau bữa cơm này, con không còn được ở nhà với
Hàm ý: C1:Sau bữa cơm này, con không còn được ở nhà với
thầy mẹ và các em nữa.
thầy mẹ và các em nữa.

C2:Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghò thôn Đoài.
C2:Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghò thôn Đoài.

-Vì sao chò Dậu không nói thẳng với con mà phải dùng hàm
-Vì sao chò Dậu không nói thẳng với con mà phải dùng hàm
ý?.
ý?.

- Vì đây là điều đau lòng, nên chò Dậu không dám nói thẳng
- Vì đây là điều đau lòng, nên chò Dậu không dám nói thẳng
ra.
ra.

Hàm ý trong câu nào của chò Dậu rõ
Hàm ý trong câu nào của chò Dậu rõ
hơn?
hơn?

- Câu thứ 2.
- Câu thứ 2.

Vì sao chò Dậu phải nói rõ như vậy?
Vì sao chò Dậu phải nói rõ như vậy?

-Vì cái Tí không hiểu hàm ý của mẹ ở câu 1
-Vì cái Tí không hiểu hàm ý của mẹ ở câu 1

- Chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy cái Tí đã
- Chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy cái Tí đã
hiểu hàm ý của mẹ?
hiểu hàm ý của mẹ?

-Sự "giãy nảy" và câu nói trong tiếng khóc của cái
-Sự "giãy nảy" và câu nói trong tiếng khóc của cái
Tí " U bán con thật đấy ư?" cho thấy cái Tí đã hiểu
Tí " U bán con thật đấy ư?" cho thấy cái Tí đã hiểu
ý mẹ.
ý mẹ.



- Vậy theo em có những điều kiện nào khi sử dụng
- Vậy theo em có những điều kiện nào khi sử dụng
hàm ý?
hàm ý?

-
-
Tổng kết
Tổng kết
: Ghi nhớ ( SGK trang 91)
: Ghi nhớ ( SGK trang 91)




Tổng kết
Tổng kết
- Ghi nhớ
- Ghi nhớ

Hs đọc lại 1 - 2 lần phần ghi nhớ.( SGKtrang 91)
Hs đọc lại 1 - 2 lần phần ghi nhớ.( SGKtrang 91)

Hãy tìm thêm ví dụ trong câu nói ta có sử dụng hàm
Hãy tìm thêm ví dụ trong câu nói ta có sử dụng hàm
ý?
ý?

Vd
Vd
: Mẹ ơi, trường con sắp tổ chức đóng trại mừng
: Mẹ ơi, trường con sắp tổ chức đóng trại mừng
ngày thành lập Đoàn TNCSHCM vào ngày 26/3.
ngày thành lập Đoàn TNCSHCM vào ngày 26/3.

Theo em hàm ý trong câu nói đó là gì?
Theo em hàm ý trong câu nói đó là gì?

- Mẹ ơi cho con tiền đi đóng trại.
- Mẹ ơi cho con tiền đi đóng trại.

B.
B.
LUYỆN TẬP
LUYỆN TẬP
:
:




Hs làm các bài tập 1,2
Hs làm các bài tập 1,2

1a.Người nói:anh thanh niên- người nghe:Ông hoạ só và cô gái.
1a.Người nói:anh thanh niên- người nghe:Ông hoạ só và cô gái.

Hàm ý: Mời bác và cô vào uống nước.
Hàm ý: Mời bác và cô vào uống nước.

Hai người nghe đều hiểu qua chi tiết: " ông theo liền anh thanh niên vào
Hai người nghe đều hiểu qua chi tiết: " ông theo liền anh thanh niên vào
trong nhà" và " ngồi xuống ".
trong nhà" và " ngồi xuống ".

1b. Người nói: Anh Tấn - người nghe là chò hàng đậu ( ngày trước).
1b. Người nói: Anh Tấn - người nghe là chò hàng đậu ( ngày trước).

Hàm ý: " Chúng tôi không thể cho được".
Hàm ý: " Chúng tôi không thể cho được".

Người nghe hiều thể hiện ở câu nói " Thật là càng giàu có càng không
Người nghe hiều thể hiện ở câu nói " Thật là càng giàu có càng không
dám rời một đồng xu ! Càng không dám rời đồng xu lại càng giàu có!".
dám rời một đồng xu ! Càng không dám rời đồng xu lại càng giàu có!".

1c. Người nói: Thuý Kiều - người nghe :Hoạn Thư.
1c. Người nói: Thuý Kiều - người nghe :Hoạn Thư.

Hàm ý: C1 Quyền quý như tiểu thư cũng có lúc phải đến đây.
Hàm ý: C1 Quyền quý như tiểu thư cũng có lúc phải đến đây.

C2: Hãy chuẩn bò nhận sự báo oán.
C2: Hãy chuẩn bò nhận sự báo oán.

Hoạn Thư hiểu hàm ý đó cho nên " Hồn lạc phách xiêu -Khấu đầu dưới
Hoạn Thư hiểu hàm ý đó cho nên " Hồn lạc phách xiêu -Khấu đầu dưới
trướng liệu điều kiêu ca"
trướng liệu điều kiêu ca"

Bài tập 2.
Bài tập 2.


Hàm ý các câu in đậm:
Hàm ý các câu in đậm:

"Cơm sôi rồi nhão bây giờ"
"Cơm sôi rồi nhão bây giờ"

- Chắt nước dùm để cơm khỏi nhão.
- Chắt nước dùm để cơm khỏi nhão.

Em bé dùng
Em bé dùng
hàm ý vì trước đó đã nói thẳng rồi
hàm ý vì trước đó đã nói thẳng rồi
nhưng không thành
nhưng không thành
công.
công.

- Việc dùng hàm ý không thành công vì " Anh Sáu
- Việc dùng hàm ý không thành công vì " Anh Sáu
vẫn ngồi im", tức là anh đã không cộng tác.
vẫn ngồi im", tức là anh đã không cộng tác.

Bài tập 3, 4
Bài tập 3, 4

Thảo luận nhóm
Thảo luận nhóm
( 7 phút )
( 7 phút )

Đại diện
Đại diện
nhóm
nhóm
trả lời:
trả lời:
•
- Lượt lời của B có thể là:
- Lượt lời của B có thể là:
•
Mình bận ôn thi, hoặc Mình bận đi thăm cô giáo.
Mình bận ôn thi, hoặc Mình bận đi thăm cô giáo.
•
Nếu B trả lời: -Để mình xem đã, có được không? Vì sao?
Nếu B trả lời: -Để mình xem đã, có được không? Vì sao?
•
( Vì không đúng vời yêu cầu của đề bài.).
( Vì không đúng vời yêu cầu của đề bài.).
•
Trong bài tập này ai nói? ai trả lời?
Trong bài tập này ai nói? ai trả lời?
•
BT4:
BT4:
•
Qua sự so sánh của Lỗ Tấn có thể nhận ra hàm ý:
Qua sự so sánh của Lỗ Tấn có thể nhận ra hàm ý:
•
" Tuy hy vọng chưa thể nói là thực hay hư, nhưng nếu cố
" Tuy hy vọng chưa thể nói là thực hay hư, nhưng nếu cố
gắng thực hiện thì có thể đạt được".
gắng thực hiện thì có thể đạt được".
•
Tìm thêm các câu tục ngữ, thành ngữ có ý tương tự?
Tìm thêm các câu tục ngữ, thành ngữ có ý tương tự?

Ví dụ:
Ví dụ:

- Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không
- Không có việc gì khó, chỉ sợ lòng không
bền, đào núi và lấp biển quyết chí ắt làm nên.
bền, đào núi và lấp biển quyết chí ắt làm nên.

Hs tìm thêm các câu có ý nghóa tương tự.
Hs tìm thêm các câu có ý nghóa tương tự.

- (Tuyên dương các em có câu đúng, hay)
- (Tuyên dương các em có câu đúng, hay)

BT5
BT5

Câu có hàm ý mời mọc:

- Hai câu đầu: "Bọn tớ chơi "

-Hàm ý từ chối:

- " Mẹ mình đang đợi ở nhà".

- " Làm sao có thể rời mẹ mà đến được".

Hs lấy thêm các ví dụ cụ thể bên ngoài bài
học.

Cũng cố:

- Nêu các điều kiện sử dụng hàm ý?

Hướng dẫn học ở nhà:

Về nhà học thuộc: Thế nào là nghóa tường
minh và hàm ý, Điều kiện sử dụng?.

- Chuẩn bò bài Ôn tập thơ thật tốt, xem lại các
nội dung đã ôn để tiết tới tiến hành kiểm tra.

GV nhận xét tinh thần, thái độ học tập của
lớp.