các quy định của pháp luật về bảo vệ và phát triển nguồn lợi thủy sản; Quản
lý và phân cấp quản lý ngư trừơng, bãi cá; Cấp, thu hồi giấy phép khai thác
thủy sản theo quy định cảu pháp luật; Quy định các nghề, phương tiện, đối
tượng và mùa vụ khai thác thủy sản; Thống nhất quản lý đăng kiểm phương
tiện nghề cá, đăng ký, kiểm định kỹ thuật an toàn thiết bị đòi hỏi nghiêm ngặt
về an toàn trong ngành thủy sản như: nồi , hơi, bình chịu áp lực, thiết bị lạnh,
quy định các chức danh và tiêu chuẩn các chức danh thuyền viên tầu cá, đăng
ký và cấp sổ thuyền viên tàu cá, cấp bằng thuyền trưởng, máy trửơng tàu theo
quy định của pháp luật.
- Quản lý nhà nước về chế biến thủy sản gồm:
Tổ chức chỉ đạo thực hiện quy hoạch, kế hoạch công nghiệp chế biến
thủy sản. Quy định điều kiện sản xuất, tiêu chuẩn ký thuật và vệ sinh môi
trường trong chế biến, bảo quản và vận chuyển. Quản lý chất lượng. An toàn
vệ sinh thực phẩm thủy sản xuất khẩu. Phối hợp với các Bộ liên quan trong
việc ban hành cac quy định về quản lý chất lượng, an toàn thực phẩm thủy sản
nhập khẩu và thực phẩm thủy sản sản xuất để tiêu dùng trong nứơc. Xây
dựng, ban hành các tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm thủy sản và hướng dẫn,
kiểm tra việc thực hiện theo quy định của pháp luật.
- Quản lý việc bảo vệ và phat triển nguồn lợi thủy sản gồm các công
việc:
Quy định danh mục các loài thủy sản cần được bảo vệ, cần được tái tạo;
các biện pháp bảo vệ môi trường các hệ sinh thái thủy sản, bảo tồn quỹ gen,
đa dạng hóa sinh học thủy sản; phối hợp với Bộ tài nguyên và Môi trường và
các Bộ, ngành co liên quan quy định các biện pháp bảo vệ môi trường, tài
nguyên nước có liên quan đến môi trường sống thủy sản; Quy định vùng cấm
khai thác; vùng cạn hạn chế khai thác, các loài thủy sản cấm nhập khẩu, xuất
5
khẩu; Tổ chức điều tra, nghiên cứu, đánh giá, quản lý và bảo vệ sự phát triển
bền vững nguồn lợi thủy sản, quản lý các khu bảo tồn nội địa, khu bảo tồn
biển.
- Trách nhiệm quản lý, phát triển các họat động dịch vụ hậu cần ngành
thủy sản gồm các công việc: Quản lý, phát triển cơ khí thủy sản và hệ
thốngcảng cá, bến cátheo quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt;
Thống nhất quản lý các dịch vụ cho khai thác nuôi tròng và chế biến trên
biển.
- Trách nhiêm quản lý, phát triển thương mại ngành thủy sản gồm các
công việc: Phối hợp với các Bộ liên quan xây dựng các chính sách thương
mại ngành thủy sản để trình Thủ tướng Chính phủ quyết định. Nghiên cứu
phát triển thị trường, phát triển công tác thông tin thị trường, xúc tiến thương
mại, hỗ trợ các doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh thủy sản tìm kiếm và mở
rộng thị trường.
- Trách nhiệm tổ chức và phát triển các họat động khuyến ngư, hướng
dẫn, phổ biến thông tin và chuyển giao kỹ thuật, công nghệ nuôi trồng, đánh
bắt, chế biến, bảo vệ nguồn lợi và môi trường các hệ sinh thái thủy sản.
- Trách nhiệm phối hợp với các Bộ, ngành, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành
phô trực thuộc Trung ương tổ chức chỉ đạo: công tác phòng chống lụt bão;
tìm kiếm cứu nạn, an toàn đi biển và bảo hộ lao động trong ngành thủy sản;
giữ gìn trật tự an ninh quốc phòng trên biển.
- Trách nhiệm tổ chức chỉ đạo, thẩm định, giám định, kiểm tra và chịu
trách nhiệm về việc thực hiện có hiệu quả các dự án trong nước và các dự án
có vốn đầu tư nước ngòai về thủy sản thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
- Thực hiện hợp tác quốc tế trong lĩnh vực thủy sản theo quy định của
pháp luật.
6
- Trách nhiệm tổ chức chỉ đạo thực hiện kế hoạch nghiên cứu khoa học,
ứng dụng tiến bộ kỹ thuật, công nghệ mới trong ngành thủy sản.
- Trách nhiệm trong việc đưa ra các quyết định, các chủ trương, biện
pháp cụ thế và chỉ đạo thực hiện cơ chế họat động của các tổ chức dịch vụ
công trong ngành thủy sản theo quy định của pháp luật; quản lý và chỉ đạo
họat động đối với các tổ chức sự nghiệp thuộc Bộ.
- Trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn cụ thể thuộc quyền đại
diện chủ sở hữu phần vốn của Nhà nước tại doanh nghiệp có vốn Nhà nước
thuộc Bộ quản lý theo quy định của pháp luật.
- Trách nhiệm quản lý nhà nước đối với hoạt động của các tổ chức kinh
tế tập thế và kinh tế tư nhân, các hội và tổ chứ phi Chính phủ trong ngành
thủy sản thoe quy định của pháp luật.
- Trách nhiệm thanh tra, kiểm tra, giải quyết các khiếu nại tố cáo, chống
tham nhũng, tiêu cực và xử lý các vi phạm trong ngàng thủy sản.
- Trách nhiệm ra quyết định và chỉ đạo thực hiện chương trình cái cách
hành chính cảu Nhà nước đã được Thủ tướng Chính phủ phê chuẩn.
- Trách nhiệm quản lý tổ chức bộ máy, biên chế, chỉ đạo thực hiện chế
độ tiền lương và các chế độ, chính sách đãi ngộ, khen thưởng, kỷ luật đối với
cán bộ, công chức, viên chức nhà nước thuộc phạm vi quản lý của Bộ; đào tạo
, bồi dưỡng, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhà nước trong
ngành thủy sản.
- Trách nhiệm quản lý tài chính, tài sản được Nhà nước giao và tổ chưuc
thực hiện ngân sách được phân bổ theo quy định của pháp luật.
7
2.3. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước của Bộ Thủy sản:
- Các tổ chức giúp Bộ trưởng Bộ Thủy sản thực hiện chức năng quản lý
nhà nước ngành thủy sản:
+ Vụ Nuôi trồng thủy sản;
+Vụ Kinh tế tập thể và kinh tế tư nhân;
+ Vụ Kế hoạch -Tài chính;
+Vụ Khoa học, công nghệ;
+Vụ Hợp tác quốc tế;
+Vụ Pháp chế;
+Vụ Tổ chức cán bộ;
+Cục Khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản;
+Cục Quản lý chất lượng, an toàn vệ sinh thú y thủy sản;
+Thanh tra Bộ;
+Văn phòng;
- Các tổ chức sự nghiệp thuộc Bộ:
+ Viện Nghiên cứu thủy sản;
+Viện kinh tế và quy hoạch thủy sản;
+Viện Nghiên cứu nuôi trồng Thủy sản I;
+Viện Nghiên cứu nuôi trồng Thủy sản II;
+Trung tâm Nghiên cứu Thủy sản III;
+ Trung tâm Khuyến ngư quốc gia;
+Trung tâm Tin học;
8
+Báo Thủy sản;
+ Tạp chí Thủy sản;
Bộ Thủy sản đã ban hành các văn bản cụ thể hóa chức năng, nhiệm vụ
và quyền hạn của các tổ chức trên đây để tạo điều kiện cho các tổ chức này có
căn cứ pháp lý họat động.
Ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương , một số nơi có thành lập
Sở Thủy sản, chủ yếu là ở những địa phương có ngành thủy sản phát triển
mạnh, hoặc có tiềm năngphát triển nuôi trồng, khai thác thủy sản; một số Bộ
khac như Bộ Kế hoạch và đầu tư, Bộ Tài chính… đều có một vụ riêng thực
hiện quản lý nhà nước về lĩnh vực chuyên môn của Bộ mình đối với ngành
thủy sản. Bằng việc tổ chức bộ máy và thực hiện phối hợp họat động giữa các
cơ quan quản lý nêu trên, tạo nên tổng thể bộ máy quản lý nhà nứơc đối với
ngành thủy sản ở nước ta.
3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý Nhà nứoc ngành thủy sản
3.1. Phạm vi nguồn lực mặt nứơc trải rộng tạo ra sự phức tạp đối với công
tác quản lý nhà nước ngành thủy sản:
Yếu tố này sinh ra do sự phân bố tự nhiên các dịên tích mặt nước có điều
kiện phát triển thỷ sản rất đa dạng và không đồng đều giữa các vùng; quy mô
về diện tích mặt nước ở từng vùng, trữ lượng nước trong mỗi sông, hồ, vùng
mặt biển…rất khác nhau. Vì vậy, đây là yếu tố tạo ra sự phức tạp lớn nhất đối
với quản lý nhà nước các họat động thủy sản, thể hịên trên các mặt sau:
- Quản lý việc sử dụng nguồn nước mặt không giống nhau, không thể
hoặc rất khó có quy định chung nhất về các điều kiện trong sử dụng nguồn
nước hựop lý cho tất cả các vùng.
9
- Quản lý các quá trình tác động gây ô nhiễm nguồn nứoc khó chặt chẽ
do tính trải rộng và nhiều chủ thể cùgn tham gia sử dụng.
- Tính phù hợp về sinh thái cảu các loài thủy sản đối với từng vùng rất
khác nhau, không có công thức chung.
- Tình trạng biến động về môi trường tự nhiên (bão, lụt, hạn rất khác
nhau) do đó ảnh hưởng không giống nhau tới nguồn nước của từng vùng).
3.2. Tính đa dạng vềcác nguồn thủy sản(nhiều giống, nhiều chủng loài thủy
sản với tính sinh học và yêu cầu về điều kiện sống khác nhau)
Yếu tố này gây ra những kho khăn cho công tác quản lý nhà nước đối
với ngành thủy sản trên các mặt sau:
- Khó xác định các tiêu chuẩn cụ thể đối với từng loài thủy sản được
phép đưa vào sản xuất.
- Khó xác định các điều kiện nhằm hạn chế tác động xấu đên nguồn
nước trong quá trình tiến hành nuôi trồng thủy sản.
3.3. Hoạt động kinh tế thủy sản vừa mang tính tạo nguồn lợi( nuôi trồng)
vừa mang tính khai thác (đánh bắt). Yếu tố này đòi hỏi công tác quản
lý nhà nước phải rất cụ thể, chi tiết đối với từng lọai họat động.
- Đối với họat động nuôi trồng: thực hiện việc quản lý nhà nước phải trải
rộng từ khâu sản xuất giống; sản xuất thương phẩm (thủy sản hàng hóa); phát
triển cơ sở hạ tầng thiết yếu phục vụ cho các họat động này; quản lý các tác
động ảnh hưởng của họat động nuôi trồng đến nguồn lới thủy sản và môi
trường nước.
- Đối với các họat động khai thác (đánh bắt) thì công tác quản lý nhà
nước pảhi điều chỉnhcác họat động đóng mới và cải hóan phương tiện đánh
bắt; phạm vi và quy mô khai thác; đưa ra những quy định ràng buộc người
10
tham gia đánh bắt thủy sản với nghĩa vụ bảo vệ các nguồn lợi thủy sản tự
nhiên.
3.4. Lao động ngành thủy sản phần lớn là bộ phận dân cư nghèo, kiến thức
và hiểu biết kỹ thuật nuôi trồng cũng như đánh bắt hạn chế, do đó
Nhà nước phải có trách nhiệm đào tạo, tập huấn những kiến thức cơ
bản cho họ.
Yếu tố này đòi hỏi công tác quản lý nhà nước phải thực hiện những công
việc sau:
- Đưa ra các điều kiện về tiêu chuẩn, kiến thức đối với những người
tham gia họat động nuôi trồng hoặc đánh bắt.
- Tổ chức các lớp đào tạo chuyên môn và cấp bằng hoặc chứng chỉ cho
từng lọai họat động với các trình độ chuyên môn khác nhau.
- Thiết lập các chương trình hỗ trợ người nghèo trong nuôi trồng và đánh
bắt thủy sản.
4. Mục tiêu và nội dung cơ bản của quản lý nhà nước về xuất khẩu thủy
sản:
4.1. Mục tiêu của quản lý nhà nước về xuất khẩu thủy sản:
Mục tiêu của quản lý nhà nước đối với xuất khẩu thủy sản là phải phát
huy được các thế mạnh của ngành, đó là sử dụng có hiệu quả cao nhất các
diện tích mặt nước sẵn có do thiên nhiên tạo ra trong quá trình đưa vào nuôi
trồng thủy sản nhằm mục đích kinh tế (sản xuất kinh doanh), (hoặc bảo tồn
nguồn lợi tự nhiên). Đối với diện tích mặt nước sử dụng vào mục đích kinh
doanh thì quản lý nhà nước có mục tiêu tạo ra khung pháp lý có vao trò điều
chỉnh các họat đọng nuôi trồng và đánh bắt sao cho đảm bảo vừa đạt hiệu quả
kinh tế cao vừa không làm tổn hại đến môi trường thiên nhiên như gây ô
11
nhiễm họăc làm cạn kiệt nguồn nước dẫn đến không thể phát triển sản xuất
kinh doanh bền vững. Đối với diện tích mặt nước sử dụng vào mục tiêu bảo
tồn nguồn lợi thủy sản thì quản lý nhà nướccó vai trò tạo khung pháp lý điều
chỉnh các họat động của con người sống tại chỗ và những người tham quan,
du lịch được hưởng lợi mà không làm cho các nguồn lợi thủy sản tự nhiên bị
mất đi hoặc bị tổn hại, đồng thời tạo các điều kiện về vật chất, tinh thafn để
không ngừng phát triển các nguồn lợi thủy sản đã có và ngày một đa dạng
hơn.
4.2. Nội dung cơ bản của quản lý nhà nước về xuất khẩu thủy sản:
4.2.1. Thực hiện phân vùng qui hoạch nhằm phân bổ hợp lý nguồn lực
ngành thủy sản theo khả năng về điều kiện tự nhiên, sinh thái:
Mỗi quốc gia có các điều kiện tự nhiên đặc thù tạo ra tiềm năng để phát
triển ngành kinh tế thủy sản, đó là quy mô về diện tích mặt nước “nội địa” và
diện tích mặt nước biển có khả năng nuôi trồng hoặc khai thác các loài thủy
sản. Trên cơ sở điều kiện tự nhiên, sinh thái Chính phủ Nhà nước có vai trò
phân bổ những diện tích mặt nước cụ thể vào phát triển thủy sản theo lợi thế
tự nhiên, băng việc thực hiện công tác quy hoạch và phân vùng phát triển thủy
sản. Đối với nuôi trồng thủy sản, công tác quy hoạch phát triển thủy sản phải
dựa vào việc đánh giá khả năng nguồn lợi thủy sản hiện tại và có thể phát
triển hơn trong tương lai với các điều kiện về khả năng, đặc điểm nguồn nước
và lọai thủy sản thích hợp có thể nuôi trồng phù hợp, từ đó đưa ra những định
hướng, các chỉ báo vềcác giống thủy sản có thể đưa vào sản xuất, có thể thuần
chủng, hoặc có thể nuôi kết hựop nhiều loài thủy sản káhc nhau trên cùng một
diện tích, trên một vùng sinh thái.
Đối với khai thác thủy sáng tự nhiên (trên các vúng nước mặt biển hoặc
mặt nước sông, hồ có diện tích lớn) thì công tác quản lý nhà nước phải đưa ra
12
được những chỉ báo về khả năng có thể khait hác tối đa trong khoảng thời
gian nhất định (một năm hoặc một số năm), các quy định về tiêu chuẩn, điều
kiện được tham gia đánh bắt và những nghĩa vụ phải tuân thủ mà Nhà nước
đã đưa ra đối với nhữgn người tham gia đánh bắt thủy sản.
4.2.2. Đề ra và thực hiện các biện pháp bảo vệ, duy trì và tái tạo các
nguồn lợi thủy sản, đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành thủy sản:
Đối với các họat động đánh bắt thủy sản tự nhiên, Chính phủ thực hiện
quyền bảo vệ nguồn lợi thủy sản thông qua việc:
- Đưa ra các quy định hạn chế họat động khai thác quá mức dẫn đến cạn
kiệt nguồn lợi thủy sản trong thời gian nhất định hoặc lâu dài.
- Đưa ra các quy định cấm đánh bắt thủy sản tự nhiên bằng các phương
tiện và dụng cụ mang tính hủy diệt.
- Đưa ra những tiêu chuẩn về kích cỡ từng lòai thủy sản hoặc trọng
lượng tối thiểu với từung cá thể thủy sản được phép khai thác.
Đối với họat động nuôi trồng thủy sản, Chính phủ có thể:
- Đưa ra các quy định hạn chế về sử dụng nguồn nước đưa vào nuôi
trồng nhằm không dẫn đến làm cạn kiệt trữ lượng nước.
- Đưa ra những quy định hạn chế csc chất độc dẫn đến gây ô nhiễm từ
các họat động nuôi trồng.
4.2.3. Thực hiện kiểm tra các họat động nuôi trồng và đánh bắt thủy sản
của những người sống và họat động trong nghề thủy sản:
Đối với họat động đánh bắt thủy sản tự nhiên , Chính phủ có thể thực
hiện kiểm tra , thanh tra trực tiếp các quá trình đánh bắt, xử lý bằng hành
chính và kinh tes casc trường hợp vi phạm quy định đối với các họat động
đánh bắt.
13
Đối với họat động nuôi trồng, Chính phủ có thể tiến hành kiểm tra việc
tuân thủ nhữgn quy định về bảo vệ nguồn nước, chống ô nhiễm, chống làm
cạn kiệt…
4.2.4. Tạo dựng và phát triển các mối quan hệ quốc tế trong lĩnh vực thủy
sản:
Quản lý nhà nước trong lĩnh vực này có vai trò:
- Tạo lập các quan hệ thương mại, quan hệ buôn bán các sản phẩm thủy
sản và quan hệ trao đổi với các nước nhập khẩu và xuất khẩu thủy sản.
- Nhập khẩu và phổ biến các giống thủy sản có chất lượng cao vào các
họat động nuôi trồng thủy sản trong nước.
- Phối hợp với các nước lân cận và trong khu vực cùng ảnh hưởng để
cùng nhau thực hiện các giải pháp chugnv ề bảo vệ, phát triển các nguồn lợi
thủy sản, môi trường; Phôi hợp với các nước lân cận và trong khu vực cùng
ảnh hưởng thực hiện các giải pháp an toàn đối với các họat động đánh bắt
thủy sản trên biển và khả năng phòng chống thiên tai như bão, lốc…
14
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét