B¸o c¸o qu¶n lý
dùng cho sinh hoạt văn hoá, thể dục thể thao, các công trìng
phúc lợi tập thể.
1.2.3/ Phân loại tài sản cố định theo tình hình sử dụng :
Căn cứ vào tình hình sử dụng tài sản cố định của từng thời
kỳ, có thể chia toàn bộ tài sản cố định trong doanh nghiệp thành các
loại :
- Tài sản cố định đang sử dụng là những tài sản cố định của
doanh nghiệp đang sử dụng cho các hoạt động kinh doanh
hay các hoạt động khác của doanh nghiệp.
- Tài sản cố định chưa cần dùng là những tài sản cố định cần
thiết cho hoạt động sản xuất kinh doanh hay các hoạt động
khác của doanh nghiệp, song hiện tại chúng chưa cần dùng,
đang dự trữ để sử dụng sau này.
- Tài sản cố định không cần dùng và chờ thanh lý là những
tài sản cố định không cần thiết hay không phù hợp với
nhiệm vụ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, cần được
thanh lý, nhượng bán để thu hồi vốn đầu tư đã bỏ ra ban
đầu.
1.2.4/: Phân loại tài sản cố định theo mục đích sử dụng:
Theo tiêu thức này, toàn bộ tài sản cố định của doanh nghiệp
được chia làm ba loại:
- Tài sản cố định dùng cho mục đích kinh doanh là những tài
sản cố định do doanh nghiệp sử dụng cho các mục đích kinh
doanh của doanh nghiệp bao gồm tài sản cố định hữu hình
và tài sản cố định vô hình.
- Tài sản cố định dùng cho mục đích phúc lợi, sự nghiệp an
ninh quốc phòng.
5
B¸o c¸o qu¶n lý
- Tài sản cố định bảo quản hộ, giữ hộ, cất giữ hộ nhà nước.
6
B¸o c¸o qu¶n lý
1.2.5/ Phân loại tài sản cố định theo quyền sỡ hữu.
- Tài sản cố định tự có là những tài sản cố định thuộc quyền
sở hữu của doanh nghiệp.
- Tài sản cố định đi thuê là những tài sản cố định thuộc
quyền sở hữu của doanh nghiệp khác, bao gồm hai loại : tài
sản cố định thuê hoạt động và tài sản cố định thuê tài
chính.
1.2.6/ Phân loại tài sản cố định theo nguồn hình thành :
- Tài sản cố định hình thành theo nguồn vốn chủ sở hữu.
- Tài sản cố định hình thành từ các khoản nợ phải trả.
1.3/: Khái niệm vốn cố định :
1.3.1/: Khái niệm : vốn cố định cuả doanh nghiệp là một bộ phận
của vốn đầu tư ứng trước về tài sản cố định mà đặc điểm của nó là
luân chuyển dần dần từng phần trong nhiều chu kỳ sản xuất và hoàn
thành một vòng tuần hoàn khi tài sản cố định hết thời gian sử dụng.
Vốn cố định trong doanh nghiệp bao gồm :giá trị TSCĐ, số
tiền đầu tư tài chính dài hạn, chi phí XDCB dở dang,giá trị TSCĐ
thế chấp dài hạn.
1.3.2/: Đặc điểm luân chuyển của vốn cố định:
Vốn cố định luân chuyển và vận động theo đặc điểm của
TSCĐ được sử dụng lâu dài,trong nhiều chu kỳ sản xuất.
Vốn cố định được luân chuyển dần dần từng phần trong các
chu kỳ sản xuất.Khi tham gia vào quá trình sản xuất,một bộ phận
vốn cố định được luân chuyển vào cấu thành chi phí sản xuất sản
phẩm(dưới hình thức khấu hao) tương ứng với phần giá trị hao mòn
của TSCĐ.
7
B¸o c¸o qu¶n lý
Sau nhiều chu kỳ sản xuất vốn cố định mới hoàn thành 1 vòng
luân chuyển.
2/ Hao mòn và khấu hao TSCĐ:
2.1/ Hao mòn TSCĐ: Trong quá trình sử dụng,do chịu ảnh hưởng
của nhiều nguyên nhân khác nhau nên TSCĐ bị hao mòn.Hao mòn
TSCĐ là sự giảm dần giá trị sử dụng và giá trị của TSCĐ do hao
mòn tự nhiên,tiến bộ của KHKT.
2.1.1/ Hao mòn hữu hình của TSCĐ:
Hao mòn hữu hình của TSCĐ là sự hao mòn về vật chất,giá trị
sử dụng và giá trị củaTSCĐ trong quá trình sử dụng.Về mặtvật
chất,đó là hao mòn có thể nhận thấy được từ sự thay đổi trạng thái
vật lí ban đầu ở các bộ phận,chi tiết TSCĐ dưới sự tác động của ma
sát,tải trọng,nhiệt độ,hoá chất.Về mặt giá trị sử dụng ,đó là sự giảm
sút về giá trị TSCĐ cùng với quá trình chuyển dịch dần từng phần
giá trị hao mòn vào giá trị sản phẩm sản xuất. Đối với các TSCĐ vô
hình, hao mòn hữu hình chỉ thể hiện ở sự hao mòn về mặt giá trị.
Nguyên nhân và mức độ hao mòn hữu hình trước hết phụ thuộc
vào các nhân tố trong quá trình sử dụng TSCĐ như thời gian, cường
độ sử dụng, việc chấp hành các quy phạm kỹ thuật trong sử dụng và
bảo dưỡng TSCĐ. Tiếp đến là các nhân tố về tự nhiên và môi trường
sử dụng TSCĐ như độ ẩm, tác động của các hoá chất hoá học. Ngoài
mức độ hao mòn hữu hình còn phụ thuộc vào chất lượng chế tạo
TSCĐ như chất lượng nguyên vật liệu được sử dụng, trình độ kỹ
thuật, công nghệ chế tạo.
2.1.2/ Hao mòn vô hình:
Ngoài hao mòn hữu hình trong quá trình sử dụng các TSCĐ
còn bị hao mòn vô hình. Hao mòn vô hình là sự hao mòn về giá trị
8
B¸o c¸o qu¶n lý
của TSCĐ do ảnh hưởng của tiến bộ KHKT ( được biểu hiện ở sự
giảm sút về giá trị trao đổi của TSCĐ).
Người ta thường chia hao mòn vô hình thành các loại sau:
- Hao mòn vô hình loại 1: TSCĐ bị giảm giá trị trao đổi do đã
có những TSCĐ như cũ song giá mua lại rẻ hơn. Do đó trên thị
trường các TSCĐ cũ bị mất đi một phần giá trị của mình.
Tỷ lệ hao mòn vô hình loại 1 được xác định theo công thức:
100.
1
d
hd
G
GG
V
−
=
Trong đó:
V
1
: Tỷ lệ hao mòn vô hình loại 1.
G
d
: Giá mua ban đầu của TSCĐ.
G
h
: Giá mua hiện tại của TSCĐ.
- Hao mòn vô hình loại 2: TSCĐ bị giảm giá trị trao đổi do có
những TSCĐ mới tuy mua với giá cũ nhưng lại hoàn thiện hơn về
mặt kỹ thuật. Như vậy, do có TSCĐ mới tốt hơn mà TSCĐ cũ bị mất
đi một phần giá trị của mình.
V
2
=
100.
d
k
G
G
Trong đó:
V
2
: Tỷ lệ hao mòn vô hình loại 2.
G
k
: Giá trị của TSCĐ cũ không chuyển dịch được vào giá
trị sản phẩm.
G
d
: Giá mua ban đầu của TSCĐ.
- Hao mòn TSCĐ loại 3: TSCĐ bị mất giá hoàn toàn do chấm
dứt chu kỳ sống của sản phẩm, tất yếu dẫn tới những TSCĐ sử dụng
để chế tạo các sản phẩm đó cũng bị lạc hậu, mất tác dụng. Hoặc
trong các trường hợp các máy móc thiết bị, quy trình công nghệ, các
9
B¸o c¸o qu¶n lý
bản quyền phát minh sáng chế bị lạc hậu lỗi thời do có nhiều máy
móc thiết bị, bản quyền phát minh khác tiến bộ hơn và giá rẻ hơn.
Điều này cho thấy hao mòn vô hình không chỉ xảy ra với các TSCĐ
hữu hình mà còn với các TSCĐ vô hình.
2.2/ Khấu hao TSCĐ:
2.2.1/ Khái niệm:
Khấu hao TSCĐ là việc tính toán và phân bổ một cách có hệ
thống nguyên giá TSCĐ vào chi phí kinh doanh qua thời gian sử
dụng của TSCĐ.
Mục đích của khấu hao TSCĐ là nhằm tích luỹ vốn để tái sản
xuất giản đơn hoặc tái sản xuất mở rộng TSCĐ. Bộ phận giá trị hao
mòn được chuyển dịch vào giá trị sản phẩm được coi là một yếu tố
chi phí sản xuất sản phẩm được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ gọi
là tiền khấu hao TSCĐ.
2.2.2/ Ý nghĩa:
Thực hiện khấu hao TSCĐ một cách hợp lý có ý nghĩa kinh tế
lớn đối với doanh nghiệp:
- Khấu hao hợp lý là biện pháp quan trọng để thực hiện bảo
toàn vốn cố định, làm cho doanh nghiệp có thể thu hồi được đầy đủ
vốn cố định khi TSCĐ hết thời hạn sử dụng.
- Khấu hao hợp lý giúp doanh nghiệp có thể tập trung được vốn
từ tiền khấu hao để có thể thực hiện kịp thời việc đổi mới máy móc,
thiết bị công nghệ.
- Khấu hao TSCĐ là một yếu tố chi phí, việc xác định khấu hao
hợp lý là một nhân tố quan trọng để xác định đúng đắn giá thành sản
phẩm và đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp.
2.2.3/ Các phương pháp khấu hao TSCĐ:
10
B¸o c¸o qu¶n lý
a.Phương pháp khấu hao tuyến tính cố định(Phương pháp khấu hao
bình quân):
Đây là phương pháp khấu hao đơn giản nhất, được sử dụng khá
phổ biến để tính khấu hao. Theo phương pháp này mức khấu hao và
tỷ lệ khấu hao hàng năm được xác định theo mức không đổi trong
suốt thời gian sử dụng.
T
k
=
100.
1
sd
N
%.
Trong đó:
T
k
: Tỷ lệ khấu hao theo phương pháp tuyến tính cố định.
N
sd
: Thời gian sử dụng TSCĐ.
M
kh
=
k
sd
NGxT
N
NG
=
Trong đó:
M
kh
: Mức khấu hao trung bình hàng năm của TSCĐ.
NG: Nguyên giá của TSCĐ.
♣
Nhận xét về phương pháp khấu hao tuyến tính cố định:
Ưu điểm:
Cách tính này đơn giản, dễ làm, chính xác đối với từng loại
TSCĐ.
Mức khấu hao được phân bổ vào giá thành hoặc chi phí lưu
thông một cách đều đặn, làm cho giá thành và chi phí lưu thông
được ổn định.
Nhược điểm:
Khả năng hồi vốn chậm, không phản ánh đúng lượng hao mòn
thực tế của doanh nghiệp và không tránh khỏi hiện tượng hao mòn
vô hình do không lường được hết sự phát triển nhanh chóng của
khoa học và công nghệ.
b. Phương pháp khấu hao số dư giảm dần:
11
B¸o c¸o qu¶n lý
Theo phương pháp này, số tiền khấu hao hàng năm được tính
bằng cách lấy tỷ lệ khấu hao cố định nhân với giá trị còn lại của
TSCĐ:
M
ki
= T
kc
*G
di
Trong đó:
M
ki
: Số tiền khấu hao TSCĐ năm i.
T
kc
: Tỷ lệ khấu hao cố định hàng năm của TSCĐ.
G
di
: Giá trị còn lại của TSCĐ năm i.
T
kc
= T
k
*H
s
Các nhà kinh tế thường sử dụng hệ số như sau:
- TSCĐ có thời hạn sử dụng từ 3 đến 4 năm: H
s
= 1,5.
- TSCĐ có thời hạn sử dụng từ 5 đến 6 năm: H
s
= 2.
- TSCĐ có thời hạn sử dụng trên 6 năm: H
s
= 2,5.
Ưu điểm:
Khả năng thu hồi vốn nhanh và phòng ngừa được hiện tượng
mất giá do hao mòn vô hình.
Nhược điểm:
Số tiền khấu hao luỹ kế đến năm cuối cùng không đủ bù đắp
giá trị ban đầu của máy móc. Người ta giải quyết nhược điểm này
bằng cách khi chuyển sang giai đoạn cuối thời gian phục vụ của
TSCĐ, ta có thể sử dụng phương pháp khấu hao bình quân.
c. Phương pháp khấu hao tổng số:
M
ki
= T
ki
*NG
Trong đó:
M
ki
: Mức khấu hao năm i.
T
ki
: Tỷ lệ khấu hao TSCĐ năm i.
12
B¸o c¸o qu¶n lý
Số năm phục vụ còn lại của
TSCĐ
Tổng số thứ tự năm sử dụng
Trong đó:
T
ki
: Thời gian dự kiến sử dụng TSCĐ.
i : Năm cần tính khấu hao.
3. Các biện pháp sử dụng vốn cố định có hiệu quả và bảo toàn
vốn:
3.1/Hệ thống chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử vốn cố định của doanh
nghiệp:
- Các chỉ tiêu tổng hợp:
Nhằm phản ánh về mặt chất việc sử dụng vốn cố định của
doanh nghiệp. Thông qua các chỉ tiêu này, người quản lý tài chính
có thể so sánh kết quả quản lý giữa kỳ này với kỳ trước, giữa đơn vị
mình với các doanh nghiệp có quy mô sản xuất tương tự để rút ra
những trọng điểm cần quản lý.
Thuộc loại chỉ tiêu tổng hợp gồm có:
+ Hiệu suất sử dụng vốn cố định: Chỉ tiêu này phản ánh cứ một đồng
vốn cố định tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu thuần trong kỳ.
Số dư vốn cố định bình quân trong kỳ được tính theo phương pháp
bình quân số học giữa vốn cố định đầu kỳ và cuối kỳ .
Số VCĐ trong kỳ =
Số VCĐ đầu kỳ + Số VCĐ cuối kỳ
Số VCĐ ở Nguyên giá TSCĐ Số tiền khấu hao
đầu kỳ = ở đầu kỳ - luỹ kế ở đầu kỳ
(cuối kỳ) (cuối kỳ) (cuối kỳ)
13
T
ki
=
Hiệu suất sử
dụng VCĐ
=
Doanh thu thuần trong kỳ
Số dư
VCD
trong kỳ
2
B¸o c¸o qu¶n lý
Số tiền khấu Số tiền Số tiền khấu Số tiền khấu
hao luỹ kế ở = khấu hao + hao tăng - hao giảm
cuối kỳ ở đầu kỳ trong kỳ trong kỳ
+ Hiệu suất sử dụng TSCĐ: chỉ tiêu này phản ánh cứ một đồng
nguyên giá TSCĐ trong kỳ tham gia tạo ra bao nhiêu đồng doanh thu
thuần. Thông qua chỉ tiêu này cho phép đánh giá trình độ sử dụng
vốn cố định của doanh nghiệp
Hiệu suất sử dụng TSCĐ
trong kỳ
Doanh thu thuần trong kỳ
Nguyên giá TSCĐ trong kỳ
+ Hệ số hàm lượng vốn cố định : là đại lượng nghịch đảo của chỉ
tiêu hiệu suất sử dụng vốn cố định. Nó phản ánh để tạo ra một đồng
doanh thu thuần trong kỳ cần bao nhiêu đông vốn cố định.
Hệ số hàm lượng VCĐ
1
Hiệu suất sử dụng VCĐ
Hệ số hàm lượng VCĐ =
Số dư
VCD
trong kỳ
Doanh thu thuần trong kỳ
+ Tỷ suất lợi nhuận vốn cố định: Chỉ tiêu này phản ánh cứ 1 đồng
vốn cố định bình quân trong kỳ tạo ra bao nhiêu đồng lợi nhuận
trước( Sau thuế thu nhập ).
Tỷ suất lợi nhuận
VCĐ
Lợi nhuận trước(sau) thuế thu
nhập
Số dư
VCD
trong kỳ
Khi sử dụng chỉ tiêu này cần lưu ý là chỉ tính những lợi nhuận
có sự tham gia trực tiếp của TSCĐ tạo ra. Vì vậy, cần phải loại bỏ
14
=
=
=
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét