5
m«n ho¸ ngµy cµng t¨ng, sè s¶n phÈm vµ dÞch vơ ®Ĩ tho¶ m·n nhu cÇu con ng−êi ngµy mét
dåi dµo, sù phơ thc lÉn nhau gi÷a c¸c qc gia ngµy cµng lín. Th−¬ng m¹i b¾t ngn tõ
sù ®a d¹ng vµ ®iỊu kiƯn tù nhiªn cđa s¶n xt gi÷a c¸c n−íc, nªn chuyªn m«n ho¸ s¶n xt
mét sè mỈt hµng cã lỵi thÕ vµ nhËp khÈu c¸c mỈt hµng kh¸c tõ n−íc ngoµi mµ s¶n xt
trong n−íc kÐm lỵi thÕ th× ch¾c ch¾n ®em l¹i lỵi nhn lín h¬n.
Sù kh¸c nhau vỊ ®iỊu kiƯn s¶n xt Ýt nhÊt còng gi¶i thÝch ®−ỵc sù h×nh thµnh TMQT
gi÷a c¸c n−íc trong kinh doanh c¸c mỈt hµng nh− dÇu lưa, l−¬ng thùc, dÞch vơ du lÞch
Song nh− chóng ta ®· biÕt phÇn lín sè l−ỵng th−¬ng m¹i trong c¸c mỈt hµng kh«ng xt
ph¸t tõ ®iỊu kiƯn tù nhiªn vèn cã cđa s¶n xt. Mét n−íc cã thĨ s¶n xt ®−ỵc mỈt hµng
nµy t¹i sao l¹i nhËp khÈu chÝnh mỈt hµng ®ã tõ mét n−íc kh¸c? Lµm sao n−íc ta víi xt
ph¸t ®iĨm thÊp, chi phÝ s¶n xt hÇu nh− lín h¬n tÊt c¶ c¸c mỈt hµng cđa c¸c c−êng qc
kinh tÕ l¹i cã thĨ vÉn duy tr× quan hƯ th−¬ng m¹i víi c¸c n−íc ®ã? §Ĩ gi¶i thÝch nh÷ng c©u
hái trªn chóng ta h·y xem xÐt quy lt lỵi thÕ t−¬ng ®èi (hay lý thut vỊ lỵi thÕ so s¸nh)
cđa nhµ kinh tÕ häc David Ricardo (1772- 1823).
Quy lt lỵi thÕ t−¬ng ®èi nhÊn m¹nh sù kh¸c nhau vỊ chi phÝ s¶n xt coi ®ã lµ chÝa
kho¸ cđa c¸c ph−¬ng thøc th−¬ng m¹i. Lý thut nµy kh¼ng ®Þnh nÕu mçi qc gia
chuuyªn m«n hãa s¶n xt c¸c s¶n phÈm mµ n−íc ®ã cã lỵi thÕ t−¬ng ®èi hay cã hiƯu qu¶
s¶n xt cao nhÊt th× th−¬ng m¹i cã hiƯu qu¶ cho c¶ hai n−íc. NÕu mét qc gia cã hiƯu
qu¶ thÊp h¬n so víi c¸c qc gia kh¸c trong viƯc s¶n xt tÊt c¶ c¸c lo¹i s¶n phÈm th× qc
gia ®ã vÉn cã thĨ tham gia vµo TMQT ®Ĩ t¹o ra lỵi Ých. Khi tham gia vµo TMQT qc gia
®ã sÏ chuyªn m«n ho¸ s¶n xt vµ xt khÈu c¸c lo¹i hµng ho¸ mµ viƯc s¶n xt chóng Ýt
bÊt lỵi nhÊt (®ã lµ nh÷ng hµng ho¸ cã lỵi thÕ t−¬ng ®èi). Cßn nhiỊu lý do kh¸c nhau khiÕn
TMQT ra ®êi vµ ngµy cµng trë lªn quan träng, ®Ỉc biƯt trong mét thÕ giíi hiƯn ®¹i. Mét
trong nh÷ng lý do ®ã cã thĨ lµ TMQT tèi cÇn thiÕt cho viƯc chuyªn m«n ho¸ ®Ĩ cã hiƯu qu¶
kinh tÕ cao trong c¸c ngµnh c«ng nghiƯp hiƯn ®¹i. Chuyªn m«n ho¸ quy m« lín lµm chi phÝ
s¶n xt gi¶m vµ hiƯu qu¶ kinh tÕ theo quy m« sÏ ®−ỵc thùc hiƯn trong hµng ho¸ c¸c n−íc
s¶n xt. Sù kh¸c nhau vỊ së thÝch vµ møc cÇu còng lµ mét nghuyªn nh©n kh¸c ®Ĩ cã
TMQT. Ngay c¶ trong tr−êng hỵp hiƯu qu¶ tut ®èi ë hai n¬i gièng hƯt nhau, TMQT vÉn
cã thĨ diƠn ra do sù kh¸c nhau vỊ së thÝch.
Trong xu thÕ qc tÕ ho¸ nỊn kinh tÕ, con ®−êng x©y dùng nỊn kinh tÕ ®éc lËp tù chđ
theo kiĨu c« lËp víi bªn ngoµi, tù cÊp, tù tóc hay thay thÕ nhËp khÈu ®· hoµn toµn kh«ng cã
søc thut phơc. Thùc tÕ cho thÊy con ®−êng dÉn ®Õn ph¸t triĨn nhanh, bỊn v÷ng kh«ng
ph¶i qua chuyªn m«n ho¸ ngµy cµng s©u réng ®Ĩ s¶n xt ra nh÷ng s¶n phÈm s¬ chÕ, mµ
th«ng qua viƯc më réng vµ ph¸t triĨn c¸c ngµnh s¶n xt chÕ biÕn s©u, cã gi¸ trÞ thỈng d−
cao, h−íng vỊ xt khÈu lµ chÝnh, ®ång thêi thay thÕ nh÷ng s¶n phÈm trong n−íc s¶n xt
cã hiƯu qu¶ h¬n ®Ĩ khai th¸c tèt nhÊt lỵi thÕ so s¸nh vỊ ngn nh©n lùc, tµi nguyªn thiªn
nhiªn, vèn, kü tht, c«ng nghƯ, thÞ tr−êng cho sù ph¸t triĨn. §Ĩ thÊy râ ®iỊu nµy chóng ta
h·y xem xÐt nh÷ng vai trß sau ®©y cđa TMQT nãi chung vµ cđa xt khÈu nãi riªng.
2.Vai trß cđa ho¹t ®éng xt khÈu ®èi víi sù ph¸t triĨn cđa mçi qc gia.
Qc gia còng nh− c¸ nh©n kh«ng thĨ sèng mét c¸ch riªng rÏ mµ cã ®−ỵc ®Çy ®đ mäi
thø hµng ho¸. Bu«n b¸n qc tÕ cã ý nghÜa sèng cßn, më réng kh¶ n¨ng tiªu dïng cđa mét
n−íc. Xt khÈu lµ mét ho¹t ®éng TMQT cã vai trß quan träng thĨ hiƯn trªn c¸c mỈt sau:
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
6
2.1: Xt khÈu nh»m khai th¸c lỵi thÕ, ph¸t triĨn cã hiƯu qu¶ kinh tÕ trong n−íc.
Trong thÕ giíi hiƯn ®¹i kh«ng mét qc gia nµo b»ng chÝnh s¸ch ®ãng cưa cđa m×nh
l¹i ph¸t triĨn cã hiƯu qu¶ kinh tÕ trong n−íc. Mn ph¸t triĨn nhanh mçi n−íc kh«ng thĨ
®¬n ®éc dùa vµo ngn lùc cđa m×nh mµ ph¶i biÕt tËn dơng c¸c thµnh tùu kinh tÕ khoa häc
kü tht cđa loµi ng−êi ®Ĩ ph¸t triĨn. NỊn kinh tÕ “më cưa”, trong ®ã xt khÈu ®ãng vai
trß then chèt sÏ më h−íng ph¸t triĨn míi t¹o ®iỊu kiƯn khai th¸c lỵi thÕ tiỊm n¨ng s½n cã
trong n−íc nh»m sư dơng ph©n c«ng lao ®éng qc tÕ mét c¸ch cã lỵi nhÊt.
§èi víi nh÷ng n−íc mµ tr×nh ®é ph¸t triĨn kinh tÕ cßn thÊp nh− n−íc ta, nh÷ng nh©n tè
tiỊm n¨ng lµ: tµi nguyªn thiªn nhiªn vµ lao ®éng. Cßn nh÷ng u tè thiÕu hơt lµ vèn, kü
tht, thÞ tr−êng vµ kÜ n¨ng qu¶n lý. Xt khÈu lµ gi¶i ph¸p më cưa nỊn kinh tÕ nh»m tranh
thđ vèn vµ kü tht cđa n−íc ngoµi, kÕt hỵp chóng víi tiỊm n¨ng trong n−íc vỊ lao ®éng vµ
tµi nguyªn thiªn nhiªn ®Ĩ t¹o sù t¨ng tr−ëng m¹nh cho nỊn kinh tÕ, gãp phÇn rót ng¾n
kho¶ng c¸ch chªnh lƯch víi c¸c n−íc giµu.
2.2: Xt khÈu t¹o ngn vèn chđ u cho nhËp khÈu, t¹o ngn vèn vµ kü tht bªn
ngoµi cho qu¸ tr×nh s¶n xt trong n−íc.
Cc c¸ch m¹ng khoa häc kü tht ph¸t triĨn m¹nh trë thµnh nh©n tè qut ®Þnh cho
sù ph¸t triĨn cđa s¶n xt. Xt khÈu ®Ĩ t¨ng kh¶ n¨ng tiÕp thu kü tht míi, lµm cho nỊn
kinh tÕ n«ng nghÞªp l¹c hËu s¶n xt nhá lµ phỉ biÕn cã ngn bỉ sung kü tht tiªn tiÕn
nh»m n©ng cao n¨ng st vµ hiƯu qu¶ lao ®éng, n©ng cao kh¶ n¨ng c¹nh tranh.
Qu¸ tr×nh ph¸t triĨn cđa nỊn kinh tÕ ®ái hái ph¶i nhËp khÈu mét l−ỵng ngµy cµng
nhiỊu m¸y mãc thiÕt bÞ vµ nguyªn liƯu c«ng nghiƯp Trong c¸c ngn nh− ®Çu t− n−íc
ngoµi, vay nỵ, viƯn trỵ th× b»ng c¸ch nµy hay c¸ch kh¸c ®Ĩu ph¶i tr¶. ChØ cã xt khÈu
míi lµ ho¹t ®éng cã hiƯu qu¶ nhÊt tậ ra ngn vèn nhËp khÈu bëi chóng kh«ng ph¶i tr¶ bÊt
cø mét kho¶n chi phÝ nµo kh¸c nh− ngn vèn vay ngoµi h¬n n÷a cßn thĨ hiƯn tÝnh tù chđ
cđa ngn vèn. Trong thùc tiƠn, xt khÈu vµ nhËp khÈu cã mèi quan hƯ mËt thiÕt víi nhau,
võa lµ kÕt qu¶, võa lµ tiỊn ®Ị cđa nhau, ®Èy m¹nh xt khÈu lµ ®Ĩ t¨ng c−êng nhËp khÈu,
t¨ng nhËp khÈu ®Ĩ më réng vµ t¨ng kh¶ n¨ng xt khÈu.
Trong t−¬ng lai ngn vèn bªn ngoµi sÏ t¨ng lªn nh−ng mäi c¬ héi ®Çu t− vµ vay nỵ
cđa n−íc ngoµi vµ c¸c tỉ chøc qc tÕ chØ thn lỵi khi c¸c chđ ®Çu t− vµ ng−êi cho vay
thÊy ®−ỵc kh¶ n¨ng xt khÈu- ngn vèn duy nhÊt ®Ĩ tr¶ nỵ- trë thµnh hiƯn thùc.
2.3: Xt khÈu gãp phÇn më réng tiªu thơ hµng ho¸, gi¶i qut c«ng ¨n viƯc lµm vµ c¶i
thiƯn ®êi sèng nh©n d©n.
ThÞ tr−êng trong n−íc nhá hĐp, kh«ng ®đ b¶o ®¶m cho sù ph¸t triĨn c«ng nghiƯp víi
quy m« hiƯn ®¹i, s¶n xt hµng lo¹t do ®ã kh«ng t¹o thªm c«ng ¨n viƯc lµm, mét vÊn ®Ị mµ
c¸c n−íc nghÌo lu«n lu«n ph¶i gi¶i qut.
Víi ph¹m vi v−ỵt ra ngoµi biªn giíi qc gia, ho¹t ®éng xt khÈu më ra mét thÞ
tr−êng tiªu thu réng lín víi nhu cÇu v« cïng ®a d¹ng cđa mäi tÇng líp, mäi d©n téc trªn
toµn thÕ giíi. S¶n xt ph¶i g¾n víi thÞ tr−êng, cã thÞ tr−êng lµ ®iỊu kiƯn tiªn qut ®Ĩ thóc
®Èy s¶n xt hµng xt khÈu, ®Õn l−ỵt nã s¶n xt hµng xt khÈu l¹i lµ n¬i thu hót hµng
triƯu lao ®éng vµo lµm viƯc vµ t¨ng thu nhËp. Xt khÈu cßn t¹o ra ngn vèn ®Ĩ nhËp khÈu
vËt phÈm tiªu dïng thiÕt u phơc vơ ®êi sèng vµ ®¸p øng ngµy mét phong phó thªm nhu
cÇu tiªu dïng cđa nh©n d©n.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
7
2.4: Xt khÈu gãp phÇn vµo viƯc chun dÞch c¬ cÊu kinh tÕ, thóc ®Èy s¶n xt ph¸t
triĨn.
Thay ®ỉi c¬ cÊu s¶n xt vµ tiªu dïng mét c¸ch cã lỵi nhÊt ®ã lµ thµnh qu¶ cđa c«ng
cc khoa häc vµ c«ng nghƯ hiƯn ®¹i. Sù chun dÞch c¬ cÊu kinh tÕ trong qóa tr×nh c«ng
nghiƯp ho¸ phï hỵp víi xu h−íng ph¸t triĨn cđa kinh tÕ thÕ giíi lµ tÊt u ®èi víi ®Êt n−íc
ta. V× vËy xt khÈu cã vai trß quan träng ®èi víi s¶n xt vµ chun dÞch c¬ cÊu kinh tÕ.
- Xt khÈu t¹o ®iỊu kiƯn cho c¸c ngµnh kh¸c cã c¬ héi ph¸t triĨn thn lỵi, tøc lµ sù ph¸t
triĨn cđa ngµnh hµng xt khÈu nµy sÏ kÐo theo sù ph¸t triĨn cđa mét ngµnh kh¸c cã
quan hƯ mËt thiÕt.
- Th«ng qua xt khÈu, hµng ho¸ cđa ta sÏ tham gia vµo cc c¹nh tranh trªn thÞ tr−êng
thÕ giíi vỊ gi¸ c¶, chÊt l−ỵng. Cc c¹nh tranh nµy ®ßi hái chóng ta ph¶i tỉ chøc l¹i s¶n
xt, h×nh thµnh c¬ cÊu s¶n xt lu«n thÝch nghi víi thÞ tr−êng.
- Xt khÈu t¹o ®iỊu kiƯn më réng kh¶ n¨ng cung cÊp ®Çu vµo cho s¶n xt, n©ng cao
n¨ng lùc s¶n xt trong n−íc.
- Xt khÈu t¹o ra nh÷ng tiỊn ®Ị kinh tÕ- kü tht nh»m c¶i t¹o vµ n©ng cao n¨ng lùc s¶n
xt trong n−íc.
- Xt khÈu cßn ®ßi hái c¸c doanh nghiƯp ph¶i lu«n ®ỉi míi, hoµn thiƯn c«ng viƯc qu¶n trÞ
s¶n xt vµ kinh doanh.
2.5: Xt khÈu lµ c¬ së ®Ĩ më réng vµ thóc ®Èy c¸c quan hƯ kinh tÕ ®èi ngo¹i cđa n−íc
ta.
Xt khÈu vµ c¸c quan hƯ kinh tÕ ®èi ngo¹i lu«n cã t¸c ®éng qua l¹i phơ thc lÉn
nhau. Xt khÈu lµ mét bé phËn rÊt quan träng cđa kinh tÕ ®èi ngo¹i. V× vËy khi ho¹t ®éng
xt khÈu ph¸t triĨn sÏ kÐo theo c¸c bé phËn kh¸c cđa kinh tÕ ®èi ngo¹i ph¸t triĨn nh− dÞch
vơ, quan hƯ tÝn dơng, ®Çu t−, hỵp t¸c, liªn doanh, më réng vËn t¶i qc tÕ MỈt kh¸c, chÝnh
c¸c quan hƯ kinh tÕ ®èi ngo¹i nµy l¹i t¹o ®iỊu kiƯn më réng xt khÈu. V× vËy ®Èy m¹nh
xt khÈu cã vai trß t¨ng c−êng sù hỵp t¸c qc tÕ gi÷a c¸c n−íc, n©ng cao ®Þa vÞ vµ vai trß
cđa n−íc ta trªn tr−êng qc tÕ, gãp phÇn vµo sù ỉn ®Þnh kinh tÕ chÝnh trÞ cđa ®Êt n−íc.
Nãi tãm l¹i, víi nh÷ng vai trß cđa ho¹t ®éng xt khÈu trong nỊn kinh tÕ, ph¸t triĨn
ho¹t ®éng xt khÈu lu«n lµ chiÕn l−ỵc ®Ĩ ph¸t triĨn kinh tÕ ë n−íc ta.
3.Chøc n¨ng vµ nhiƯm vơ cđa ho¹t ®éng xt khÈu.
Ho¹t ®éng xt khÈu cã c¸c chøc n¨ng c¬ b¶n sau:
- T¹o vèn vµ kü tht bªn ngoµi cho qu¸ tr×nh s¶n xt trong n−íc.
- Thay ®ỉi c¬ cÊu vËt chÊt s¶n phÈm cã lỵi cho qu¸ tr×nh s¶n xt trong n−íc.
- T¨ng hiƯu qu¶ s¶n xt.
Tõ nh÷ng chøc n¨ng trªn ho¹t ®éng xt khÈu tù ®Ỉt ra cho m×nh mét sè nhiƯm vơ chđ u
sau:
- Nghiªn cøu chiÕn l−ỵc, chÝnh s¸ch vµ c«ng cơ nh»m ph¸t triĨn TMQT nãi chung, ho¹t
®éng xt khÈu nãi riªng, h−íng tiỊm n¨ng, kh¶ n¨ng kinh tÕ nãi chung vµ s¶n xt hµng
ho¸ dÞch vơ cđa n−íc ta nãi riªng vµo sù ph©n c«ng lao ®éng qc tÕ . Ra søc khai th¸c
cã hiƯu qu¶ mäi ngn lùc cua ®Êt n−íc, kh«ng ®¸nh gi¸ m×nh qu¸ cao, qu¸ l¹c quan
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
8
còng nh− kh«ng tù ti ®¸nh gi¸ m×nh qu¸ thÊp, tõ ®ã bá lì c¬ héi lµm ¨n víi n−íc ngoµi,
liªn kÕt vµ ®an xen vµo ch−¬ng tr×nh kinh tÕ thÕ giíi.
- N©ng cao n¨ng lùc s¶n xt hµng xt khÈu theo h−íng ngµy cµng chøa ®ùng nhiỊu hµm
l−ỵng chÊt x¸m, kü tht vµ c«ng nghƯ ®Ĩ t¨ng nhanh khèi l−ỵng vµ kim ng¹ch xt
khÈu.
- T¹o ra nh÷ng mỈt hµng, nhãm hµng xt khÈu cã khèi l−ỵng vµ gi¸ trÞ lín ®¸p øng
nh÷ng ®ßi hái cu¶ thÞ tr−êng thÕ giíi vµ cđa kh¸ch hµng vỊ chÊt l−ỵng vµ sè l−ỵng, cã
søc hÊp dÉn vµ kh¶ n¨ng c¹nh tranh cao.
- Më réng thÞ tr−êng vµ ®a ph−¬ng ho¸ ®èi t¸c.
- H×nh thµnh c¸c vïng, c¸c ngµnh s¶n xt hµng xt khÈu t¹o c¸c ch©n hµng v÷ng ch¾c,
ph¸t triĨn hƯ thèng thu mua hµng xt khÈu.
- X©y dùng c¸c mỈt hµng chđ lùc ë ph¹m vi chiÕn l−ỵc, tõ ®ã cã kÕ ho¹ch ph¸t triĨn vµ më
réng mỈt hµng chđ lùc.
4.C¸c lo¹i h×nh xt khÈu.
Xt khÈu cã thĨ ®−ỵc tỉ chøc theo nhiỊu h×nh thøc kh¸c nhau phơ thc vµo sè
l−ỵng vµ c¸c lo¹i h×nh trung gian th−¬ng m¹i. Mçi ph−¬ng thøc cã ®Ỉc ®iĨm riªng, cã kü
tht tiÕn hµnh riªng. Th«ng th−êng cã c¸c lo¹i h×nh xt khÈu chđ u sau:
4.1: Xt khÈu trùc tiÕp.
Gièng nh− c¸c ho¹t ®éng mua b¸n th«ng th−êng trùc tiÕp ë trong n−íc, ph−¬ng thøc
xt khÈu trùc tiÕp trong kinh doanh TMQT cã thĨ ®−ỵc thùc hiƯn ë mäi lóc, mäi n¬i trong
®ã ng−êi mua vµ ng−êi b¸n trùc tiÕp gỈp mỈt ( hc th«ng qua th− tõ, ®iƯn tÝn ) ®Ĩ bµn b¹c
vµ tho¶ thn víi nhau vỊ hµng ho¸, gi¸ c¶, ®iỊu kiƯn giao dÞch, ph−¬ng thøc thanh to¸n
mµ kh«ng qua ng−êi trung gian. Nh÷ng néi dung nµy ®−ỵc tho¶ thn mét c¸ch tù ngun,
viƯc mua kh«ng nhÊt thiÕt g¾n liỊn víi viƯc b¸n.
Tuy nhiªn, ho¹t ®éng mua b¸n theo ph−¬ng thøc nµy kh¸c víi ho¹t ®éng néi th−¬ng ë
chç: bªn mua vµ bªn b¸n lµ nh÷ng ng−êi cã trơ së ë c¸c qc gia kh¸c nhau, ®ång tiỊn
thanh to¸n cã thĨ lµ ngo¹i tƯ ®èi víi mét trong hai bªn, hµng ho¸ lµ ®èi t−ỵng cđa giao dÞch
®−ỵc di chun qua khái biªn giíi cđa mét n−íc.
Ho¹t ®éng xt khÈu trùc tiÕp th−êng cã nh÷ng −u ®iĨm sau:
- Th«ng qua th¶o ln trùc tiÕp dƠ dµng dÉn ®Õn thèng nhÊt, Ýt x¶y ra nh÷ng hiĨu lÇm ®¸ng
tiÕc.
- Gi¶m ®−ỵc chi phÝ trung gian.
- Cã ®iỊu kiƯn x©m nhËp thÞ tr−êng, kÞp thêi tiÕp thu ý kiÕn cđa kh¸ch hµng, kh¾c phơc
thiÕu sãt
- Chđ ®éng trong viƯc s¶n xt tiªu thơ hµng ho¸
Tuy nhiªn ho¹t ®éng nµy còng gỈp ph¶i mét sè h¹n chÕ ®ã lµ:
- §èi víi thÞ tr−êng míi cßn nhiỊu bì ngì, dƠ bÞ Ðp gi¸ trong mua b¸n
- Khèi l−ỵng mỈt hµng cÇn giao dÞch ph¶i lín ®Ĩ bï ®¾p ®−ỵc chi phÝ: giÊy tê, ®i l¹i, ®iỊu
tra t×m hiĨu thÞ tr−êng.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
9
4.2: Xt khÈu gi¸n tiÕp.
NÕu trong xt khÈu trùc tiÕp ng−êi b¸n t×m ®Õn ng−êi mua, ng−êi mua t×m ®Õn ng−êi
b¸n vµ hä trùc tiÕp tho¶ thn quy ®Þnh nh÷ng ®iỊu kiƯn mua b¸n, th× trong xt khÈu gi¸n
tiÕp, mét h×nh thøc giao dÞch qua trung gian, mäi viƯc kiÕn lËp quan hƯ gi÷a ng−êi b¸n vµ
ng−êi mua vµ viƯc quy ®Þnh c¸c ®iỊu kiƯn mua b¸n ®Ịu ph¶i th«ng qua ng−êi thø ba. Ng−êi
thø ba nµy gäi lµ ng−êi trung gian bu«n b¸n. Ng−êi trung gian bu«n b¸n phỉ biÕn trªn thÞ
tr−êng thÕ giíi lµ ®¹i lý vµ m«i giíi.
§¹i lý: lµ tù nhiªn nh©n hc ph¸p nh©n tiÕn hµnh mét hay nhiỊu hµnh vi theo sù ủ
th¸c cđa ng−êi ủ th¸c (principal). Quan hƯ gi÷a ng−êi ủ th¸c víi ®¹i lý lµ quan hƯ hỵp
®ång ®¹i lý.
M«i giíi: lµ lo¹i th−¬ng nh©n trung gian gi÷a ng−êi mua vµ ng−êi b¸n, ®−ỵc ng−êi b¸n
hc ng−êi mua ủ th¸c tiÕn hµnh b¸n hc mua hµng ho¸ hay dÞch vơ. Khi tiÕn hµnh
nghiƯp vơ, ng−êi m«i giíi kh«ng ®−ỵc ®øng tªn cđa chÝnh m×nh mµ ®øng tªn cđa ng−êi ủ
th¸c, kh«ng chiÕm h÷u hµng ho¸ vµ kh«ng chÞu tr¸ch nhiƯm c¸ nh©n tr−íc ng−êi ủ th¸c vỊ
viƯc kh¸ch hµng kh«ng thùc hiƯn hỵp ®ång. Ng−êi m«i giíi kh«ng tham gia vµo viƯc thùc
hiƯn hỵp ®ång, trõ tr−êng hỵp ®−ỵc ủ qun. Quan hƯ gi÷a ng−êi ủ th¸c víi ng−êi m«i
giíi dùa trªn sù ủ th¸c tõng lÇn, chø kh«ng dùa vµo hỵp ®ång dµi h¹n.
ViƯc sư dơng nh÷ng ng−êi trung gian th−¬ng m¹i (®¹i lý vµ m«i giíi) cã nh÷ng lỵi Ých nh−:
− Nh÷ng ng−êi trung gian th−êng cã hiĨu biÕt râ t×nh h×nh thÞ tr−êng, ph¸p lt vµ tËp
qu¸n ®Þa ph−¬ng, do ®ã, hä cã kh¶ n¨ng ®Èy m¹nh viƯc bu«n b¸n vµ tr¸nh bít rđi ro cho
ng−êi ủ th¸c.
− Nh÷ng ng−êi trung gian, nhÊt lµ c¸c ®¹i lý th−êng cã c¬ së vËt chÊt nhÊt ®Þnh, do ®ã, khi
sư dơng hä, ng−êi ủ th¸c ®ì ph¶i ®Çu t− trùc tiÕp ra n−íc ngoµi.
− Nhê dÞch vơ cđa trung gian trong viƯc lùa chän, ph©n lo¹i, ®ãng gãi, ng−êi ủ th¸c cã
thĨ gi¶m bít chi phÝ vËn t¶i.
Tuy nhiªn viƯc sư dơng trung gian cã khut ®iĨm nh−:
− C«ng ty kinh doanh xt nhËp khÈu mÊt sù liªn hƯ trùc tiÕp víi thÞ tr−êng. C«ng ty còng
th−êng ph¶i ®¸p øng nh÷ng yªu s¸ch cđa ®¹i lý hc m«i giíi.
− Lỵi nhn bÞ chia sỴ
Tr−íc sù ph©n tÝch lỵi h¹i nh− vËy, ng−êi ta chØ th−êng sư dơng trung gian trong nh÷ng
tr−êng hỵp cÇn thiÕt nh−: khi th©m nhËp vµo mét thÞ tr−êng míi, khi míi ®−a vµo thÞ tr−êng
míi mét mỈt hµng míi, khi tËp qu¸n ®ßi hái ph¶i b¸n hµng qua trung gian, khi mỈt hµng ®ái
hái sù ch¨m sãc ®Ỉc biƯt nh− hµng t−¬i sèng ch¼ng h¹n.
4.3: Bu«n b¸n ®èi l−u.
Bu«n b¸n ®èi l−u (counter- trade) lµ mét ph−¬ng thøc giao dÞch trao ®ỉi hµng ho¸,
trong ®ã xt khÈu kÕt hỵp chỈt chÏ víi nhËp khÈu, ng−êi b¸n ®ång thêi lµ ng−êi mua,
l−ỵng hµng giao ®i cã gi¸ trÞ t−¬ng xøng víi l−ỵng hµng nhËn vỊ. ë ®©y mơc ®Ých cđa xt
khÈu kh«ng ph¶i nh»m thu vỊ mét kho¶n ngo¹i tƯ, mµ nh»m thu vỊ mét hµng ho¸ kh¸c cã
gi¸ trÞ t−¬ng ®−¬ng.
Bu«n b¸n ®èi l−u ®· ra ®êi l©u trong lÞch sư quan hƯ hµng ho¸- tiỊn tƯ, trong ®ã sím
nhÊt lµ “ hµng ®ỉi hµng”, råi ®Õn trao ®ỉi bï trõ. Ngµy nay, ngoµi hai h×nh thøc trun thèng
®ã, ®· cã nhiỊu lo¹i h×nh míi ra ®êi tõ sau ChiÕn tranh thÕ giíi thø hai.
C¸c lo¹i h×nh bu«n b¸n ®èi l−u ph¶i kĨ ®Õn nh−:
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
10
NghiƯp vơ hµng ®ỉi hµng (barter): trong nghiƯp vơ nµy hai bªn trao ®ỉi trùc tiÕp víi nhau
nh÷ng hµng ho¸ cã gi¸ trÞ t−¬ng ®−¬ng, viƯc giao hµng diƠn ra gÇn nh− ®ång thêi.
NghiƯp vơ bï trõ (compensation): ®©y lµ h×nh thøc ph¸t triĨn nhanh nhÊt cđa bu«n b¸n
®èi l−u. Trong nghiƯp vơ nµy hai bªn trao ®ỉi hµng ho¸ víi nhau trªn c¬ sá gi¸ trÞ hµng
giao vµ hµng nhËn ®Õn ci kú h¹n, hai bªn míi ®èi chiÕu sỉ s¸ch, so s¸nh gi÷a gi¸ trÞ
hµng giao víi gi¸ trÞ hµng nhËn. NÕu sau khi bï trõ tiỊn hµng nh− thÕ, mµ cßn sè d− th×
sè tiỊn ®ã ®−ỵc gi÷ l¹i ®Ĩ chi tr¶ theo yªu cÇu cđa bªn chđ nỵ vỊ nh÷ng kho¶n chi tiªu
cđa bªn chđ nỵ t¹i n−íc bÞ nỵ.
NghiƯp vơ mua ®èi l−u (counter- purchase): trong nghiƯp vơ nµy mét bªn giao thiÕt bÞ
cho kh¸ch hµng cđa m×nh vµ ®Ĩ ®ỉi l¹i mua s¶n phÈm cđa c«ng nghiƯp chÕ biÕn, b¸n
thµnh phÈm, nguyªn vËt liƯu
Giao dÞch båi hoµn (offset): ng−êi ta ®ỉi hµng ho¸ vµ/hc dÞch vơ lÊy nh÷ng dÞch vơ vµ
−u h ( nh− −u h trong ®Çu t− vµ gióp ®ì b¸n s¶n phÈm).
NghiƯp vơ mua l¹i s¶n phÈm (buy- backs): trong nghiƯp vơ nµy mét bªn cung cÊp thiÕt bÞ
toµn bé vµ/hc s¸ng chÕ hc bÝ qut kü tht (know-how) cho bªn kh¸c, ®ång thêi
cam kÕt mua l¹i nh÷ng s¶n phÈm do thiÕt bÞ hc s¸ng chÕ hc bÝ qut kü tht ®ã chÕ
t¹o ra.
4.4: Gia c«ng qc tÕ.
Gia c«ng qc tÕ lµ mét ph−¬ng thøc kinh doanh th−¬ng m¹i trong ®ã mét bªn (gäi lµ
bªn ®Ỉt gia c«ng) giao (hc b¸n) nguyªn liƯu hc b¸n thµnh phÈm cho mét bªn kh¸c (gäi
lµ bªn nhËn gia c«ng) ®Ĩ chÕ biÕn ra thµnh phÈm giao l¹i (hc b¸n l¹i) cho bªn ®Ỉt gia
c«ng vµ nhËn thï lao (gäi lµ phÝ gia c«ng). Nh− vËy trong gia c«ng qc tÕ ho¹t ®éng xt
nhËp khÈu g¾n liỊn víi ho¹t ®éng s¶n xt.
Gia c«ng qc tÕ ngµy nay kh¸ phỉ biÕn trong bu«n b¸n ngo¹i th−¬ng cđa nhiỊu n−íc.
§èi víi bªn ®Ỉt gia c«ng, ph−¬ng thøc nµy gióp hä tËn dơng ®−ỵc gi¸ rỴ vỊ nguyªn liƯu phơ
vµ nh©n c«ng cđa n−íc nhËn gia c«ng. §èi víi bªn nhËn gia c«ng, ph−¬ng thøc nµy gióp
hä gi¶i qut c«ng ¨n viƯc lµm cho nh©n d©n lao ®éng trong n−íc hc nhËn ®−ỵc thiÕt bÞ
hay c«ng nghƯ míi vỊ n−íc m×nh, nh»m x©y dùng mét nỊn c«ng nghiƯp d©n téc. NhiỊu
n−íc ®ang ph¸t triĨn ®· nhê vËn dơng ®−ỵc ph−¬ng thøc gia c«ng qc tÕ mµ cã ®−ỵc mét
nỊn c«ng nghiƯp hiƯn ®¹i nh− Hµn Qc, Th¸i Lan, Xingapo
4.5: Giao dÞch t¸i xt.
Lµ ho¹t ®éng xt khÈu trë ra n−íc ngoµi nh÷ng hµng tr−íc ®©y ®· nhËp khÈu ch−a
qua chÕ biÕn ë n−íc t¸i xt.
4.6: Xt khÈu theo nghÞ ®Þnh th−.
Lµ h×nh thøc xu©t khÈu hµng ho¸ (hay tr¶ nỵ) ®−ỵc kÝ theo nghÞ ®Þnh th− cđa chÝnh
phđ. Xt khÈu theo h×nh thøc nµy cã −u ®iĨm: kh¶ n¨ng thanh to¸n ch¾c ch¾n (do nhµ
n−íc tr¶ cho ®èi t¸c xt khÈu), gi¸ c¶ hµng hãa dƠ chÊp nhËn.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
11
II. Néi dung cđa ho¹t ®éng xt khÈu.
Kinh doanh TMQT lµ ho¹t ®éng th−¬ng m¹i phøc t¹p h¬n nhiỊu so víi kinh doanh
th−¬ng m¹i néi ®Þa bëi nhiỊu lý do: bÊt ®ång ng«n ng÷, hƯ thèng lt ph¸p, phong tơc tËp
qu¸n, thãi quen t©m lý rÊt kh¸c nhau. Ho¹t ®éng xt khÈu ®−ỵc tỉ chøc thùc hiƯn víi
nhiỊu nghiƯp vơ, nhiỊu kh©u tõ ®iỊu tra thÞ tr−êng, lùa chän thÞ tr−êng xt khÈu cho ®Õn
khi hµng ho¸ chun ®Õn c¶ng chun giao qun së h÷u cho ng−êi mua hoµn tÊt c¸c thđ
tơc thanh to¸n. §ã lµ c¶ mét qua tr×nh phøc t¹p cÇn ph¶i ®−ỵc nghiªn cøu ®Çy ®đ kÜ l−ìng,
®Ỉt chóng trong mèi quan hƯ lÉn nhau, tranh thđ n¾m b¾t nh÷ng lỵi thÕ nh»m ®¶m b¶o hiƯu
qu¶ cao nhÊt, phơc vơ ®Çy ®đ vµ kÞp thêi cho s¶n xt vµ tiªu dïng trong n−íc.
Néi dung cđa ho¹t ®éng xu©t khÈu bao gåm nh÷ng nghiƯp vơ c¬ b¶n sau:
1. Nghiªn cøu vµ lùa chän thÞ tr−êng xt khÈu.
Kh«ng chØ riªng víi ho¹t ®éng xt khÈu mµ víi bÊt kú ho¹t ®éng kinh doanh nµo
tr−íc khi b−íc vµo nghiªn cøu thùc hiƯn c¸c kh©u nghiƯp vơ ng−êi kinh doanh ph¶i n¾m b¾t
®−ỵc c¸c th«ng tin vỊ thÞ tr−êng. Nghiªn cøu thÞ tr−êng xt khÈu lµ vÊn ®Ị ®Çu tiªn cÇn
thiÕt ®−ỵc tiÕn hµnh hÕt søc kü l−ìng trong ho¹t ®éng xt khÈu. Nghiªn cøu thÞ tr−êng tèt
t¹o kh¶ n¨ng cho c¸c nhµ kinh doanh nhËn ra ®−ỵc quy lt vËn ®éng cđa tõng lo¹i hµng
ho¸ cơ thĨ th«ng qua sù biÕn ®ỉi cung cÇu vµ gi¸ c¶ trªn thÞ tr−êng gióp hä gi¶i qut ®−ỵc
c¸c vÊn ®Ị cđa thùc tiƠn kinh doanh nh− yªu cÇu cđa thÞ tr−êng, kh¶ n¨ng tiªu thơ, kh¶
n¨ng c¹nh tranh cđa hµng ho¸ tõ ®ã mµ lùa chän thÞ tr−êng xt khÈu thÝch hỵp nhÊt cho
s¶n phÈm cđa m×nh.
1.1: Nghiªn cøu thÞ tr−êng.
Nghiªn cøu thÞ tr−êng theo nghÜa réng ®ã lµ qu¸ tr×nh ®iỊu tra ®Ĩ t×m triĨn väng b¸n
hµng cho mét s¶n phÈm cơ thĨ hay mét nhãm s¶n phÈm, kĨ c¶ ph−¬ng ph¸p thùc hiƯn mơc
tiªu ®ã. Qu¸ tr×nh nghiªn cøu thÞ tr−êng lµ qu¸ tr×nh thu thËp th«ng tin, sè liƯu vỊ thÞ
tr−êng, so s¸nh, ph©n tÝch nh÷ng sè liƯu ®ã vµ rót ra kÕt ln. Nh÷ng kÕt ln nµy sÏ gióp
cho nhµ qu¶n lý ®−a ra c¸c qut ®Þnh ®óng ®¾n ®Ĩ lËp kÕ ho¹ch kinh doanh. C«ng t¸c
nghiªn cøu thÞ tr−êng ph¶i gãp phÇn chđ u trong ph−¬ng ch©m hµnh ®éng “ chØ b¸n c¸i
thÞ tr−êng cÇn chø kh«ng b¸n c¸i cã s½n”.
♦ Cã hai lo¹i th«ng tin cÇn thu thËp trong nghiªn cøu thÞ tr−êng:
- Th«ng tin s¬ cÊp (primary information): lµ nh÷ng th«ng tin thu thËp mang tÝnh chÊt trùc
tiÕp tõ thÞ tr−êng ®ã.
§èi víi lo¹i th«ng tin nµy ng−êi ta th−êng ¸p dơng ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu t¹i thÞ
tr−êng (Field study): ®©y lµ viƯc thu thËp th«ng tin chđ u th«ng qua tiÕp xóc víi mäi
ng−êi trªn thÞ tr−êng. Nãi c¸ch kh¸c, ®ã lµ c¸ch thu thËp th«ng tin tõ trùc quan, qua c¸c
quan hƯ giao tiÕp víi th−¬ng nh©n vµ víi ng−êi tiªu dïng. BiƯn ph¸p cơ thĨ: ®iỊu tra, pháng
vÊn, quan s¸t, thùc nghiƯm.
Nh− vËy, xÐt vỊ tÝnh phøc t¹p vµ møc ®é chi phÝ, nghiªn cøu t¹i thÞ tr−êng lµ mét ho¹t
®éng tèn kÐm vµ kh«ng ph¶i ai còng ®đ tr×nh ®é ®Ĩ lµm ®−ỵc. Tuy vËy, ph−¬ng ph¸p nghiªn
cøu nµy cho kÕt qu¶ kh¸ chÝnh x¸c. V× vËy, tr−íc hÕt cÇn s¬ bé xư lý c¸c th«ng tin vỊ c¸c thÞ
tr−êng ®· ®Ị cËp, chän ra nh÷ng thÞ tr−êng cã nhiỊu triĨn väng nhÊt. Sau ®ã c¨n cø vµo kÕt
qu¶ lùa chän ®Ĩ tiÕn hµnh nghiªn cøu hiƯn tr−êng vµ lËp kÕ ho¹ch kh¶o s¸t.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
12
+ Th«ng tin thø cÊp (Secondary information):
§èi víi lo¹i th«ng tin nµy ng−êi ta sư dơng ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu t¹i bµn (Desk study).
VỊ c¬ b¶n nghiªn cøu t¹i bµn bao gåm viƯc thu thËp th«ng tin tõ c¸c ngn t− liƯu xt b¶n
hay kh«ng xt b¶n vµ t×m nh÷ng ngn ®ã. Ch×a kho¸ thµnh c«ng cđa nghiªn cøu t¹i bµn
lµ ph¸t hiƯn ra c¸c ngn th«ng tin vµ triƯt ®Ĩ khai th¸c nh÷ng ngn th«ng tin ®ã. Ngµy
nay, trong thêi ®¹i tin häc, th«ng tin vỊ thÞ tr−êng, hµng ho¸, gi¸ c¶ rÊt phong phó. Cã thĨ
lÊy ®−ỵc th«ng tin tõ c¸c ngn nh−: qua hƯ thèng Internet, qua c¸c c¬ quan xóc tiÕn
th−¬ng m¹i, c¸c c¬ quan thèng kª, qua c¸c s¸ch b¸o th−¬ng m¹i ®−ỵc xt b¶n, qua quan
hƯ víi th−¬ng nh©n Trong ®ã, sè liƯu th«ng kª lµ mét trong nh÷ng lo¹i th«ng tin quan
träng nhÊt, ®−ỵc sư dơng nhiỊu nhÊt trong nghiªn cøu thÞ tr−êng, ®Ỉc biƯt lµ nghiªn cøu t¹i
bµn. §ã lµ nh÷ng sè liƯu thèng kª vỊ s¶n xt, tiªu thơ, xt khÈu, dù tr÷ tån kho, gi¸ c¶
Nã gióp cho ng−êi nghiªn cøu cã mét c¸i nh×n bao qu¸t vỊ dung l−ỵng thÞ tr−êng vµ xu
h−íng ph¸t triĨn.
Nghiªn cøu t¹i bµn, cã thĨ nãi lµ ph−¬ng ph¸p phỉ th«ng nhÊt vỊ nghiªn cøu thÞ
tr−êng, v× nã ®ì tèn kÐm vµ phï hỵp víi kh¶ n¨ng cđa nh÷ng ng−êi xt khÈu míi tham gia
vµo thÞ tr−êng thÕ giíi. Tuy nhiªn, nã còng cã nh÷ng h¹n chÕ nh− chËm vµ møc ®é tin cËy
cã h¹n. KÕt qu¶ nghiªn cøu t¹i bµn còng cÇn ph¶i bỉ sung b»ng nghiªn cøu t¹i thÞ tr−êng.
♦ Néi dung th«ng tin cÇn thu thËp khi nghiªn cøu thÞ tr−êng: nghiªn cøu t×nh h×nh cung
cÇu hµng ho¸ trªn thÞ tr−êng, gi¸ c¶ hµng ho¸ vµ mét sè u tè kh¸c.
+ Nghiªn cøu t×nh h×nh cung- cÇu hµng ho¸:
Nghiªn cøu t×nh h×nh cung cÇu hµng ho¸ cÇn n¾m ®−ỵc c¸c vÊn ®Ị sau:
- Sè l−ỵng c¸c doanh nghiƯp cung øng mỈt hµng ®ã trªn thÞ tr−êng vµ kh¶ n¨ng cung øng
cđa tõng doanh nghiƯp ®ã.
- Nghiªn cøu chu kú ®−a hµng ra thÞ tr−êng cđa tõng doanh nghiƯp cung øng ®ã.
- S¶nphÈm cđa h·ng ®ang ë giai ®o¹n nµo trªn thÞ tr−êng (mỈt hµng ®ang ë pha nµo cđa
chu kú sèng)
VỊ mỈt tiªu thơ nhµ kinh doanh ph¶i biÕt mỈt hµng ®Þnh xt khÈu ®ang ë giai ®o¹n nµo cđa
chu kú sèng cđa nã trªn thÞ tr−êng. Chu kú nµy lµ tiÕn tr×nh ph¸t triĨn viƯc tiªu thơ mét mỈt
hµng bao gåm 4 giai ®o¹n (g®) sau ®©y:
Giai ®o¹n triĨn khai: ®©y lµ giai ®o¹n ®Çu tiªn trong chu kú sèng cđa s¶n phÈm. Trong
giai ®o¹n nµy vỊ c¬ b¶n ch−a cã s¶n phÈm c¹nh tranh, s¶n phÈm cđa doanh nghiƯp ch−a
®−ỵc ng−êi tiªu dïng biÕt ®Õn, doanh nghiƯp cÇn nç lùc lµm cho kh¸ch hµng biÕt ®Õn s¶n
phÈm cđa m×nh.
Giai ®o¹n t¨ng tr−ëng: ®©y lµ giai ®o¹n ph¸t triĨn cđa s¶n phÈm, trong giai ®o¹n nµy
s¶n phÈm ®−ỵc ng−êi tiªu dïng biÕt ®Õn vµ ®−ỵc thÞ tr−êng chÊp nhËn, cÇn ®Èy nhanh qu¸
tr×nh ®−a s¶n phÈm cã tÝnh ®éc ®¸o cđa m×nh vµo thÞ tr−êng, qua ®ã t¹o ®−ỵc m«i tr−êng
tèt, t¨ng ph¹m vi lùa chän s¶n phÈm.
Giai ®o¹n b·o hoµ: trong giai ®o¹n nµy doanh thu tiªu thơ vÉn t¨ng nh−ng t¨ng chËm
vµ cã xu h−íng gi¶m. Giai ®o¹n nµy cã sù c¹nh tranh kÞch liƯt gi÷a c¸c ®èi thđ vµo thÞ
tr−êng vµ mét h×nh ¶nh mµ doanh nghiƯp cÇn thÊy râ lµ sù trµn ngËp hµng ho¸ trªn thÞ
tr−êng.
Giai ®o¹n suy tho¸i: ®©y lµ giai ®o¹n ci cïng trong chu kú sèng cđa s¶n phÈm.
Trong giai ®o¹n nµy thÞ tr−êng ®· b·o hoµ vỊ s¶n phÈm, doanh sè b¸n ra cđa s¶n phÈm
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
13
gi¶m ®i rÊt nhiỊu. §Ĩ tr¸nh kh¶ n¨ng bÞ lo¹i khái thÞ tr−êng ®ßi hái doanh nghiƯp ph¶i cã
nh÷ng biƯn ph¸p c¶i tiÕn, ®ỉi míi mÉu m· kü tht, hc thay thÕ b»ng s¶n phÈm míi.
Tõ sù ph©n tÝch nh− trªn ta nhËn thÊy, viƯc xt khÈu nh÷ng mỈt hµng ®ang ë giai
®o¹n triĨn khai vµ t¨ng tr−ëng gỈp thn lỵi lín nhÊt. Tuy vËy, cã khi mỈt hµng ®· ë giai
®o¹n suy tho¸i nh−ng nhê thùc hiƯn c¸c biƯn ph¸p xóc tiÕn tiªu thơ (nh− qu¶ng c¸o, c¶i tiÕn
hƯ thèng tỉ chøc tiªu thơ, gi¶m gi¸ ) ng−êi ta vÉn cã thĨ ®Èy m¹nh ®−ỵc xt khÈu.
Tãm l¹i, cã n¾m v÷ng mỈt hµng ta ®ang dù ®Þnh kinh doanh ®ang ë giai ®o¹n nµo cđa
chu kú sèng th× míi cã thĨ x¸c ®Þnh nh÷ng biƯn ph¸p cÇn thiÕt ®Ĩ lµm t¨ng doanh sè b¸n
hµng vµ t¨ng lỵi nhn.
CÊu tróc cđa cung, nghÜa lµ x¸c ®Þnh t×nh h×nh c¹nh tranh trªn thÞ tr−êng. NÕu sù c¹nh
tranh ®· gay g¾t, ®iỊu ®ã kh«ng cã nghÜa lµ doanh nghiƯp ph¶i rót lui, nã cã thĨ gi÷ vÞ trÝ
thÕ thđ chê ®ỵi giai ®o¹n chun sang tÊn c«ng
Nghiªn cøu nh÷ng s¶n phÈm kh¸c cïng ®¸p øng nhu cÇu cßn ph¶i x¸c ®Þnh xem sù
c¹nh tranh Êy tån t¹i ®−ỵc b»ng c¸ch nµo, tû lƯ hoa hång th−êng ®−ỵc chÊp nhËn lµ bao
nhiªu, hËu qu¶ cđa c¹nh tranh nh− thÕ nµo, nã sÏ diƠn biÕn ra sao vµ kh¶ n¨ng ph¶n øng
cđa nã tr−íc mét ®èi thđ míi.
Ph©n tÝch t×nh h×nh cÇu:
Tõ nh÷ng th«ng tin vỊ hµng ho¸ ®ang b¸n cÇn x¸c ®Þnh xem nh÷ng s¶n phÈm nµo cã
thĨ th−¬ng m¹i ho¸ ®−ỵc. Ng−êi tiªu dïng hiƯn nay lµ nh÷ng ai, hä ®−ỵc ph©n nhãm nh−
thÕ nµo, nhãm x· héi, nghỊ nghiƯp, ti, d©n téc, t«n gi¸o, nam n÷, c¸ch sèng
. Thèng kª sè l−ỵng kh¸ch hµng cã nhu cÇu mua hµng ho¸.
. Søc mua trung b×nh cđa mét doanh nghiƯp, mét kh¸ch hµng.
. NhÞp ®é mua hµng cđa hä (chu kú mua lỈp l¹i).
. S¶n phÈm cđa h·ng ®ang ë thÕ hƯ nµo.
. Lý do mua hµng cđa kh¸ch hµng lµ g×?
. Ai cã kh¶ n¨ng trë thµnh ng−êi tiªu dïng? CÇn x¸c ®Þnh sù t¨ng d©n sè, nhÊt lµ sù
t¨ng cđa bé phËn x¸c ®Þnh vµ tiÕn hµnh ph©n tÝch sù t¨ng møc sèng. NÕu kh«ng cã yªu cÇu
mua vµo thêi ®iĨm ph©n tÝch th× ph¶i x¸c ®Þnh xem cã yªu cÇu kh«ng vµ khi nµo.
+ Nghiªn cøu gi¸ c¶ hµng ho¸ xt khÈu:
Gi¸ c¶ lµ biĨu hiƯn b»ng tiỊn cđa gi¸ trÞ hµng ho¸ ®ång thêi lµ mét nh©n tè cÊu thµnh
thÞ tr−êng. Do viƯc mua b¸n gi÷a c¸c khu vùc kh¸c nhau diƠn ra trong mét thêi gian dµi,
hµng vËn chun qua nhiỊu n−íc víi c¸c chÝnh s¸ch th quan kh¸c nhau, gi¸ c¶ thÞ tr−êng
l¹i cµng trë lªn phøc t¹p, trong ®ã gi¸ c¶ hµng ho¸ ®−ỵc coi lµ gi¸ tỉng hỵp bao gåm gi¸
vèn hµng ho¸, bao b×, chi phÝ vËn chun, chi phÝ b¶o hiĨm vµ c¸c chi phÝ kh¸c tïy theo c¸c
b−íc thùc hiƯn vµ sù tho¶ thn gi÷a c¸c bªn tham gia. Nghiªn cøu gi¸ c¶ bao gåm viƯc
nghiªn cøu gi¸ c¶ cđa tõng mỈt hµng t¹i tõng thêi ®iĨm trªn thÞ tr−êng, xu h−íng biÕn ®éng
cđa gi¸ c¶ thÞ tr−êng vµ c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng ®Õn nã nh−: nh©n tè chu kú, nh©n tè lòng
lo¹n cđa c¸c c«ng ty siªu qc gia, nh©n tè c¹nh tranh, nh©n tè cung cÇu, nh©n tè l¹m ph¸t,
nh©n tè thêi vơ vµ mét sè nh©n tè kh¸c nh−: chÝnh s¸ch cđa ch×nh phđ, t×nh h×nh an ninh
chÝnh trÞ cđa c¸c qc gial Tõ ®ã míi cã thĨ dù ®o¸n mét c¸ch t−¬ng ®èi chÝnh x¸c vỊ gi¸
c¶ qc tÕ cđa hµng ho¸. Râ rµng viƯc nghiªn cøu vµ tÝnh to¸nh mét c¸ch chÝnh x¸c gi¸ c¶
cđa c¸c hỵp ®ång kinh doanh xt nhËp khÈu lµ mét c«ng viƯc khã kh¨n ®ßi hái ph¶i ®−ỵc
xem xÐt trªn nhiỊu khÝa c¹nh, nh−ng ®ã l¹i lµ mét nh©n tè quan träng qut ®Þnh hiƯu qu¶
thùc hiƯn c¸c hỵp ®ång kinh doanh TMQT.
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
14
+ Nghiªn cøu c¸c lo¹i h×nh kinh doanh kh¸c trªn thÞ tr−êng nh− ®iỊu kiƯn vËn t¶i, tèc ®é,
ph−¬ng tiƯn vËn t¶i nh− thÕ nµo, chi phÝ vËn t¶i ra sao, b¶o hiĨm, vËn chun
+ Nghiªn cøu mét sè u tè kh¸c liªn quan ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh trªn thÞ tr−êng nh−:
quan hƯ chÝnh trÞ, v¨n ho¸: lµm viƯc víi ai ph¶i hiĨu v¨n ho¸ cđa ng−êi ®ã, ®ång thêi cã
c¸i nh×n kh¸ch quan vỊ nỊn v¨n h¸o cđa hä, kh«ng thĨ so b× víi v¨n ho¸ cđa ta mµ cho
r»ng nỊn v¨n ho¸ cđa hä kh«ng tèt, kinh doanh TMQT cÇn lu«n hiĨu “ kh«ng cã mét nỊn
v¨n ho¸ nµo lµ tèt hay xÊu mµ chØ cã sù kh¸c biƯt”. Nghiªn cøu chÝnh s¸ch, thĨ chÕ cđa
qc gia kh¸c ®Ỉc biƯt lµ u tè vỊ lt, thĨ chÕ tµi chÝnh. Nghiªn cøu u tè tù nhiªn cđa
tõng ®o¹n thÞ tr−êng: vÞ trÝ ®Þa lý, khÝ hËu
1.2: Lùa chän thÞ tr−êng xt khÈu.
Trªn c¬ së nghiªn cøu t×nh h×nh thÞ tr−êng xt khÈu gióp ®¬n vÞ kinh doanh lùa chän
thÞ tr−êng, viƯc lùa chän thÞ tr−êng ph¶i c¨n cø vµo nh÷ng tiªu chn mµ c¸c thÞ tr−êng ph¶i
®¸p øng ®−ỵc:
Tiªu chn chung:
- VỊ chÝnh trÞ: cã nh÷ng chÝnh thĨ nµy thn lỵi h¬n nh÷ng chÝnh thĨ kh¸c ®èi víi ho¹t
®éng xt khÈu, nghiªn cøu c¶ nh÷ng bÊt ch¾c chÝnh trÞ vµ sù ỉn ®Þnh cđa chÝnh thĨ.
- VỊ ®Þa lý: kho¶ng c¸ch ®Þa lý, khÝ hËu, th¸p d©n sè
- VỊ kinh tÕ: nh÷ng chØ tiªu vỊ tỉng s¶n phÈm qc néi (GDP), GDP b×nh qu©n ®Çu ng−êi,
tû lƯ t¨ng GDP
- VỊ kü tht: nh÷ng khu vùc ph¸t triĨn vµ triĨn väng ph¸t triĨn.
Tiªu chn vỊ quy chÕ th−¬ng m¹i vµ tiỊn tƯ:
- BiƯn ph¸p b¶o hé mËu dÞch: th quan, c¸c giÊy phÐp vµ h¹n ng¹ch
- T×nh h×nh tiỊn tƯ: tû lƯ l¹m ph¸t, sù diƠn biÕn cđa tû gi¸ hèi ®o¸i
Tiªu chn vỊ th−¬ng m¹i:
- PhÇn cđa s¶n xt néi ®Þa
- Sù hiƯn diƯn cđa hµng ho¸ ViƯt Nam trªn c¸c thÞ tr−êng
- Sù c¹nh tranh qc tÕ trªn c¸c thÞ tr−êng lùa chän.
Nh÷ng tiªu chn nµy sau ®ã ph¶i ®−ỵc c©n nh¾c, ®iỊu chØnh t theo møc quan träng cđa
chóng ®èi víi doanh nghiƯp.
Tuy nhiªn, trong nhiỊu tr−êng hỵp kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh cßn phơ thc vµo
kh¸ch hµng. Trong cïng nh÷ng ®iỊu kiƯn nh− nhau viƯc giao dÞch víi kh¸ch hµng cơ thĨ
nµy th× thµnh c«ng, víi kh¸ch hµng kh¸c th× bÊt lỵi. V× vËy mét nhiƯm vơ quan träng cđa
®¬n vÞ kinh doanh trong lùa chän thÞ tr−êng lµ lùa chän kh¸ch hµng. ViƯc lùa chän kh¸ch
hµng (hay lùa chän th−¬ng nh©n) ®Ĩ giao dÞch kh«ng nªn c¨n cø vµo nh÷ng lêi qu¶ng c¸o,
tù giíi thiƯu mµ cÇn t×m hiĨu kh¸ch hµng vỊ:
- T×nh h×nh s¶n xt kinh doanh cđa hä, n¨ng lùc, ph¹m vi kinh doanh vµ t− c¸ch ph¸p
nh©n.
- Kh¶ n¨ng vỊ vèn vµ c¬ sá vËt chÊt kü tht.
- N¨ng lùc con ng−êi vµ n¨ng lùc qu¶n lý cđa hä
- Tr×nh ®é vµ quan ®iĨm kinh doanh cđa th−¬ng nh©n ®ã
- Uy tÝn cđa hä trong kinh doanh
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét